Polen vreest aan de grenzen een massale doorbraak van vluchtelingen vanuit Belarus. Het gaat om Syriërs, Irakezen, Afghanen en anderen die door het regime in Belarus worden binnengehaald met als enige doel ze zo snel mogelijk richting het westen te sturen. De migranten proberen het hekwerk kapot te maken.

Op sociale media zijn beelden te zien van honderden vluchtelingen die samendrommen aan de grens met Polen. Zij proberen door de grensafscheiding met prikkeldraad te breken, maar worden tegengehouden door de inzet van traangas. Op foto's is te zien hoe een vluchteling het prikkeldraad doorknipt. Verder lopen grote groepen over de snelweg bij grensplaats Brest en in de bossen daar richting het westen.

Volgens de Poolse regering staan er inmiddels drieduizend tot vierduizend vluchtelingen aan de grens met Polen, terwijl er nog eens ruim tienduizend kunnen komen. Het aantal Poolse grenssoldaten is vergroot naar twaalfduizend.

De Poolse regering in Warschau besloot tot crisisberaad. Het Poolse ministerie van Defensie verwijt de machthebbers in Minsk een nieuwe escalatie van de crisis. Aan de grenzen geldt al een noodtoestand. Ook buurland Litouwen heeft de noodtoestand uitgeroepen vanwege de grenssituatie.

Een deel van de migranten die naar Belarus worden gevlogen, komt via Moskou. Lukashenko krijgt volle rugdekking van de Russische president Vladimir Poetin bij zijn poging westerse landen te destabiliseren, melden waarnemers. Verschillende ngo's hebben Duitsland gevraagd om de vluchtelingen over te nemen van Polen.

De Poolse douane laat weten dat de grenspost in Kuznica vanaf dinsdag 7.00 uur is gesloten.

Waarom gebruiken migranten de route via Belarus naar Europa?
110
Waarom gebruiken migranten de route via Belarus naar Europa?

EU legde Belarus vorig jaar sancties op

De Belarussische dictator Alexander Lukashenko hoopt hiermee buurlanden als Polen en Litouwen maar ook Duitsland aan het wankelen te brengen. Hij wil zo wraak nemen voor Europese sancties tegen zijn bewind. De NAVO heeft laten weten bezorgd te zijn om de situatie. Dat Belarus migranten binnenhaalt om vervolgens te proberen hen naar NAVO-landen door te sluizen is "onaanvaardbaar", zegt het bondgenootschap.

Lukashenko's bewind gebruikt de migranten voor een zogenoemde hybride strijd met niet-militaire middelen, constateren NAVO-functionarissen. Litouwen, Letland en Polen komen daardoor onder druk, stellen ze vast.

De EU legde in oktober vorig jaar sancties op als afkeuring over het harde optreden van de Belarussische veiligheidsdiensten tijdens de demonstraties die volgden op de herverkiezing van Lukashenko op 9 augustus 2020. Tijdens zijn ambtstermijnen trad Lukashenko niet alleen hard op tegen kritische journalisten en oppositieleden, maar breidde hij ook de macht van het staatshoofd ten opzichte van het parlement flink uit.

De sancties hadden ook betrekking op deze herverkiezing zelf: de zesde ambtstermijn van Lukashenko wordt niet erkend door de EU, omdat er waarschijnlijk sprake van verkiezingsfraude was. De al bijna 27 jaar regerende dictator won de verkiezingen met een overweldigende meerderheid: ruim 80 procent van de inwoners zou op hem hebben gestemd.

Nederland veroordeelt praktijken aan de grens, maar EU is aan zet

Demissionair minister Ben Knapen (Buitenlandse Zaken) vindt het "van een mensonterende onbeschoftheid" dat het regime in Belarus op grote schaal vluchtelingen de grens met Polen over stuurt.

Het is zaak daar in EU-verband snel paal en perk aan te stellen, zegt de bewindsman in een debat met de Tweede Kamer. Belarus haalt vluchtelingen zelf op om ze vervolgens "als een soort kanonnenvoer" de grens over te laten gaan. Ze dienen enkel "als wapen om de Europese Unie in verlegenheid te brengen", aldus de minister.

Er gaan volgens Knapen geruchten dat er komende winter tot wel 55 vluchten per week vanuit het Midden-Oosten naar Belarus zullen komen. De EU-ministers van Buitenlandse Zaken bespreken volgende week hoe het regime van Lukashenko het beste kan worden aangepakt.