Tot nu toe hebben negentien kinderen van Indonesiërs die tussen 1945 en 1950 zonder proces door Nederlandse troepen zijn geëxecuteerd een vergoeding van 5.000 euro aangevraagd bij de Nederlandse Staat. Dat laat het ministerie van Defensie weten aan NU.nl.

Kinderen van Indonesiërs die tussen 1945 en 1950 door Nederlandse troepen zijn geëxecuteerd kunnen sinds oktober 2020 een vergoeding van de Nederlandse Staat krijgen. De kinderen moeten wel aannemelijk kunnen maken dat hun ouder om het leven kwam bij een zogenoemde standrechtelijke executie (zonder enige vorm van proces).

Defensie laat weten dat het ministerie het afgelopen jaar vijf andere kinderen van geëxecuteerde inwoners van de toenmalige Nederlandse kolonie Nederlands-Indië heeft benaderd.

Deze personen hadden bij reeds lopende of afgehandelde schadeclaims lagere bedragen toegewezen gekregen. Defensie heeft naar eigen zeggen die toekenningen verhoogd tot 5.000 euro.

"We hebben geen exacte getallen, maar we kunnen er wel van uitgaan dat er veel meer dan negentien personen bij deze standrechtelijke executies door Nederland zonder proces zijn omgekomen", zegt een woordvoerder van het ministerie tegen NU.nl.

Foto's van een executie in voormalig Nederlands-Indië, uit een privéalbum van een soldaat uit Enschede die in 1947 werd uitgezonden.

Foto's van een executie in voormalig Nederlands-Indië, uit een privéalbum van een soldaat uit Enschede die in 1947 werd uitgezonden.
Foto's van een executie in voormalig Nederlands-Indië, uit een privéalbum van een soldaat uit Enschede die in 1947 werd uitgezonden.
Foto: ANP

Afgelopen twaalf maanden nog geen aanvraag afgewezen door Defensie

Advocaat Liesbeth Zegveld stond tot deze zomer tientallen nabestaanden van door Nederland gedode inwoners van het toenmalige Nederlands-Indië bij. Volgens haar kan het zover komen dat Defensie tot wel honderden vergoedingen zal uitkeren. Er is immers geen termijn waarbinnen mensen de vergoeding moeten aanvragen.

"In Zuid-Sulawesi zijn naar schatting minimaal duizend mensen geëxecuteerd door Nederland", licht Zegveld toe. "Rond het bloedbad in Rawagede, waar weduwen van enkele Indonesische slachtoffers in 2011 20.000 euro vergoeding van de Staat kregen, kan het zomaar gaan om honderden kinderen."

Zegveld maakt zich zorgen, omdat alleen Defensie het toewijzen van een vergoeding beoordeelt en niet bijvoorbeeld een rechter. De advocaat is echter ook blij dat het ministerie de afgelopen twaalf maanden vergoedingen heeft toegekend en tot nu toe geen aanvragen heeft afgewezen.

"Het is een begin", vindt Zegveld. "We kunnen wel gaan denken in aantallen maar voor het succes rond de zaken van deze negentien kinderen maakt het niet uit of er een twintigste bij komt." Het is nog niet gelukt om contact te leggen met de jurist die de nabestaanden bijstaat.

Defensie meldde de regeling ook in Indonesische media

Volgens het ministerie is de mogelijkheid om een vergoeding te krijgen goed onder de aandacht gebracht. "De regeling is in Indonesië in de media bekend gesteld", aldus een woordvoerder. "Ook belangenverenigingen die zich hiervoor inzetten zijn op de hoogte gebracht."

Defensie laat weten dat de regeling nog openstaat. Kinderen van geëxecuteerde personen in Nederlands-Indië kunnen dus nog steeds een claim indienen.

Achttien van de negentien aanvragers hebben hun aanvraag op pauze gezet omdat ze aanvullend onderzoek over de dekolonisatieoorlog op het eiland Bali willen afwachten.

Koning biedt Indonesië excuses aan: 'Pijn en verdriet duren voort'
62
Koning biedt Indonesië excuses aan: 'Pijn en verdriet duren voort'

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel werd gesproken over naar schatting 75 door Nederland uitgevoerde executies. Dit moet "naar schatting minimaal duizend" zijn.