Het project The Ocean Cleanup kan "daadwerkelijk" beginnen met het grootschalig opruimen van plastic in de Grote Oceaan, zo laat initiatiefnemer Boyan Slat donderdag weten. De testfase in het gebied is succesvol afgesloten. Een nieuw systeem met een enorme veegarm kan in de eindeloze blauwe oceaan worden losgelaten.

Het gaat om een nieuwe schoonveger met een spanwijdte van zo'n 700 meter. Tijdens negen recente testen werd ruim 28.650 kilo uit het water gehaald. In één test werd ruim 9.000 kilo gevonden.

In totaal is er met Ocean Cleanup al bijna 1 miljoen kilo afval uit zeeën en rivieren gehaald. Het gaat vooral om plastic, maar ook om organisch afval zoals hout en waterplanten.

"Het was niet altijd makkelijk, maar we hebben ons voortdurend op onze missie gefocust", zegt Slat, die benadrukt dat het bedrijf nu een "nieuwe fase" in gaat. Hij laat daarbij direct weten dat al een nieuwe en grotere veegarm wordt ontwikkeld, die de "blauwdruk" kan worden voor verdere opruimacties.

"Het is slechts het topje van de ijsberg, maar de kilo's plastic die we nu uit de oceaan hebben gehaald zijn de belangrijkste ooit, omdat we hebben bewezen dat de technologie werkt", aldus Slat.

Systeem 002 van The Ocean Cleanup

Systeem 002 van The Ocean Cleanup
Systeem 002 van The Ocean Cleanup
Foto: NU.nl/Bart-Jan Dekker

Idee ontstond tijdens profielwerkstuk

Ocean Cleanup heeft twee grote veegarmen in de Grote Oceaan. Die drijven over de zeespiegel en nemen als een C-vormige bezem alles mee wat ze tegenkomen. Dat verzamelde afval kan vervolgens worden verwijderd. Slat heeft de honderden meters lange veegarm bedacht. Hij ontwikkelde deze voor zijn profielwerkstuk op de middelbare school in Delft.

Daarnaast heeft de organisatie drie 'kruimeldieven' gebouwd die op rivieren van wereldsteden worden ingezet om te voorkomen dat het afval daar de zee bereikt. De zogeheten Interceptors hebben drijvend afval opgeveegd in Indonesië, Maleisië en de Dominicaanse Republiek.

Zo voorkomt Ocean Cleanup dat vissen in hun netten verstrikt raken

Zo voorkomt Ocean Cleanup dat vissen in hun netten verstrikt raken
Zo voorkomt Ocean Cleanup dat vissen in hun netten verstrikt raken
Foto: NU.nl/Bart-Jan Dekker

'Afvaleiland' dat drie keer zo groot is als Frankrijk

In de Grote Oceaan dobberen naar schatting 1.800 miljard stukken afval, die bij elkaar ongeveer 80 miljoen kilo wegen. De plastic soep heet de Great Pacific Garbage Patch en is ongeveer drie keer zo groot als Frankrijk. Er zijn nog vier grote afvalhopen op de oceanen. Die bevatten bij elkaar nog eens 80 miljoen kilo puin en plastic.

De drijvende vuilnisbelten worden elk jaar groter, doordat er miljoenen tonnen afval via rivieren in zee stromen. Dit afval komt vooral uit sloppenwijken van Aziatische wereldsteden, waar geen vuilniswagens komen en waar al het afval in de rivieren belandt. Volgens Ocean Cleanup zorgt 1 procent van alle rivieren voor 80 procent van al het afval in de oceaan.