De voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell overleed maandag op 84-jarige leeftijd aan complicaties van het coronavirus. De oud-politicus en voormalig militair was geliefd om zijn militaire successen en politieke daadkracht, maar die populariteit kreeg een flinke knauw door zijn rol rond de Amerikaanse inval in Irak.

Colin Luther Powell werd in 1937 in New York geboren als zoon van Jamaicaanse immigranten. Hij begon zijn carrière bij het Amerikaanse leger, waar hij onder andere diende in Vietnam en het uiteindelijk schopte tot viersterrengeneraal.

Als nationale veiligheidsadviseur en stafchef onder George H.W. Bush leidde Powell in 1991 Operatie Desert Storm tijdens de eerste Golfoorlog met Irak. Deze relatief korte en geslaagde operatie om Koeweit te bevrijden van de Iraakse bezetter, zorgde dat Powells naam bekend en geliefd werd onder de Amerikaanse bevolking.

Velen zagen in 1996 en 2000 Powell als een mogelijke presidentskandidaat, maar dat wees hij uiteindelijk beide keren zelf af. Hij steunde in 2000 de kandidatuur van George W. Bush, die als president Powell benoemde tot minister van Buitenlandse Zaken.

"Hij was een groot ambtenaar", reageerde Bush in een statement op het overlijden van Powell. "Veel presidenten vertrouwden op zijn raad en ervaring."

Colin Powell (rechts) in 2004 met toenmalig president George W. Bush

Colin Powell (rechts) in 2004 met toenmalig president George W. Bush
Colin Powell (rechts) in 2004 met toenmalig president George W. Bush
Foto: EPA

Beruchte VN-speech over massavernietigingswapens Irak 'smet op blazoen'

Als minister was Powells ambtstermijn controversieel vanwege zijn onjuiste rechtvaardiging van de oorlog in Irak in 2003. Hij pleitte binnen de regering in eerste instantie tegen een oorlog in Irak, maar zei vervolgens in een inmiddels beruchte toespraak in de VN-Veiligheidsraad dat de Verenigde Staten konden bewijzen dat Irak massavernietigingswapens had.

Die wapens werden na de Amerikaans-Britse inval in het land echter nooit gevonden. Powell zei ook dat het regime van dictator Saddam Hussein banden met terreurgroep Al Qaeda had. Ook daarvoor werd nooit bewijs geleverd.

In 2005 kwam Powell op beide beweringen terug. Hij zei dat de toespraak voor altijd "een smet op zijn blazoen zou zijn". Hij bleef wel achter de inval in Irak staan, omdat Hussein zich niets aantrok van VN-resoluties.

Colin Powell tijdens zijn inmiddels beruchte speech tegen de VN Veiligheidsraad in 2003 over de aanwezigheid van massavernietigingswapens in Irak.

Colin Powell tijdens zijn inmiddels beruchte speech tegen de VN Veiligheidsraad in 2003 over de aanwezigheid van massavernietigingswapens in Irak.
Colin Powell tijdens zijn inmiddels beruchte speech tegen de VN Veiligheidsraad in 2003 over de aanwezigheid van massavernietigingswapens in Irak.
Foto: Getty Images

Voortrekkersrol als zwarte man in de Amerikaanse politiek

Powell was decennialang een van Amerika's belangrijkste zwarte figuren. Zo was hij de eerste zwarte Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. In die functie was hij tevens de hoogstgeplaatste zwarte man in de geschiedenis van de Amerikaanse politiek.

Hij overwoog in 1996 een poging te doen om de eerste zwarte presidentskandidaat te worden voor de Republikeinse partij, maar omdat zijn vrouw Alma zich zorgen maakte over zijn veiligheid zag hij daar uiteindelijk toch van af. In 2008 brak hij met zijn partij om de Democraat Barack Obama te steunen als presidentskandidaat, die vervolgens wél de eerste zwarte president van de Verenigde Staten werd.

Powell stond bekend als een gematigde Republikein. Als de hoogste Amerikaanse militaire officier verzette hij zich tegen het toestaan ​​van homo's in het leger, maar veranderde zijn mening in 2010 toen Obama als eerste president het huwelijk voor partners van gelijk geslacht goedkeurde.

Ondanks zijn militaire achtergrond gaf Powell als politicus de voorkeur aan diplomatie en dialoog in plaats van militair ingrijpen, een eigenschap die hem in alle lagen van de Amerikaanse politiek en samenleving geliefd maakte.

"Generaal Colin Powell begreep wat er goed is aan dit land en probeerde zijn eigen leven, carrière en publieke verklaringen in overeenstemming te brengen met dat ideaal", reageerde Obama op het overlijden van Powell. "Michelle en ik zullen altijd naar hem kijken als een voorbeeld van wat Amerika - en Amerikanen - kunnen en zouden moeten zijn."