Wie zijn Ressa en Muratov, de winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede?
Door NU.nl/ANP/Reuters8 okt 2021 om 20:18
De Nobelprijs voor de Vrede werd vrijdag toegekend aan Maria Ressa en Dmitry Muratov. Wie zijn deze journalisten, die werden geprezen om hun inzet voor de vrijheid van meningsuiting?
Ressa: kritische journalist botste al meerdere keren met autoriteiten
Ressa is een prominente naam in de journalistiek. Ze is al 35 jaar werkzaam in het vak en werkte onder andere voor de Filipijnse tak van CNN. In 2011 richtte ze het nieuwsmedium Rappler op, dat wordt gezien als een van de meest betrouwbare nieuwsmerken van de Filipijnen.
De 58-jarige Ressa staat bekend om haar kritische berichtgeving en onderzoeksjournalistiek. Via Rappler schreef ze veel over het drugsbeleid van de Filipijnse president Rodrigo Duterte. Ressa belichtte daarin het gewelddadige en dodelijke optreden van de Filipijnse politie tegen vermeende drugscriminelen.
"Het dodental is zo groot dat het doet denken aan een oorlog tegen de bevolking van het land zelf", zei Berit Reiss-Andersen van het Nobelcomité vrijdag.
De kritische berichtgeving van Rappler blijft echter niet onopgemerkt. De Filipijnse autoriteiten doen er alles aan om het nieuwsmedium in een kwaad daglicht te stellen. Ressa werd vanwege het nieuwsmedium voor de rechter gedaagd voor de meest uiteenlopende beschuldigingen die variëren van belastingontduiking tot smaad.
Ressa op 22 juli 2020. Ze staat de pers te woord na het bijwonen van een rechtszaak waarin Rappler wordt beschuldigd van belastingontduiking. | Beeld: AFP
'Een wereld zonder feiten is een wereld zonder vertrouwen'
Daarnaast krijgt Ressa het flink te verduren van voorstanders van het beleid van Duterte. "Toen ik jonger was, was ik oorlogscorrespondent. Dat was makkelijker dan dit", aldus de volhoudende Ressa. De beschuldigingen en aanhoudingen weerhouden Ressa er echter niet van haar werk te blijven doen.
Vanwege het belang van haar werk ontving Ressa al meerdere journalistieke prijzen. Ook werd ze in 2018 door Time Magazine verkozen tot Person of the Year.
De Filipijnse journalist zei in een interview dat dit "de beste tijd" is om journalist te zijn. Dat het werk gevaarlijker is geworden, betekent volgens haar ook dat het belangrijker is geworden. "Een wereld zonder feiten is een wereld zonder vertrouwen", aldus Ressa.
Muratov: hoofdredacteur 'meest onafhankelijke krant van Rusland'
De 59-jarige Rus Muratov is een van de oprichters van de krant Novaya Gazeta (letterlijk vertaald: Nieuwe Krant). De Russische krant wordt door het Nobelcomité gezien als "de onafhankelijkste krant van Rusland".
Muratov vertrok na een jarenlange carrière bij de Russische krant Komsomolskaya Pravda. Hij was het niet eens met het nieuwe tabloidformat van de krant en richtte daarom in 1993 Novaya Gazeta, toen nog met de naam Ezhednevnaya Novaya Gazeta, op.
De oprichting van de krant kon opvallend genoeg mede worden gerealiseerd door prijzengeld van een eerdere Nobelprijswinnaar: voormalig Sovjetpresident Mikhail Gorbachev. Met een deel van zijn prijzengeld werden de eerste computers voor de krant gekocht.
Muratov is sinds 1995 hoofdredacteur van Novaya Gazeta. Sindsdien richt de krant zich onder meer op politiek, corruptie en oorlogsmisdaden in Tsjetsjenië. Novaya Gazeta staat vooral bekend om zijn kritische houding tegenover het Kremlin. Na het neerhalen van de MH17 in 2014 publiceerde de krant bijvoorbeeld een verontschuldiging op de voorpagina: "Vergeef ons, Nederland."
Na de MH17-ramp publiceerde Novaya Gazeta een verontschuldiging aan Nederland op de voorpagina. | Beeld: EPA
Honderden invloedrijke vijanden, maar duizenden vrienden
Muratov wordt gezien als iemand die niet bang is zich uit te spreken en journalisten en anderen te verdedigen, "wetende dat hij en zijn team kunnen worden aangevallen", aldus persbureau Reuters. "Hij heeft zeker honderden invloedrijke vijanden gemaakt die graag van hem af zouden willen. Maar tegelijkertijd heeft hij ook duizenden vrienden gemaakt, verspreid over alle delen van de Russische samenleving."
De vrije journalistiek in Rusland staat onder druk nu het Kremlin steeds meer macht naar zich toetrekt. Het uitoefenen van het vak is dan ook niet zonder risico, beaamde Muratov eerder ook in een interview met persbureau AFP. "Maar we gaan nergens heen. We blijven wonen en werken in Rusland."
Er zijn in het recente verleden meerdere journalisten van Novaya Gazeta gedood, onder wie Anna Politkovskaya. De prominente onderzoeksjournaliste werd in 2006 doodgeschoten in haar appartementencomplex in Moskou.
Aan haar, en aan andere Russische journalisten die de afgelopen tijd om het leven zijn gekomen vanwege hun werk, droeg Muratov zijn prijs op. "Dit is voor Igor Domnikov, voor Yuri Shchekochikhin, Anna Politkovskaya, Anastasia Baburova, Natalya Estemirova en Stanislav Markelov. Dit is voor hen."
Dmitry Muratov staat de pers te woord na de bekendmaking van de winnaars van de Nobelprijs. | Beeld: AFP
Ressa op 22 juli 2020. Ze staat de pers te woord na het bijwonen van een rechtszaak waarin Rappler wordt beschuldigd van belastingontduiking. | Beeld: AFP
Na de MH17-ramp publiceerde Novaya Gazeta een verontschuldiging aan Nederland op de voorpagina. | Beeld: EPA
Dmitry Muratov staat de pers te woord na de bekendmaking van de winnaars van de Nobelprijs. | Beeld: AFP