Warschau op ramkoers met EU na uitspraak Pools hof, oppositie wil protesten
De uitspraak van een gerechtshof dat oordeelde dat Pools recht soms zwaarder weegt dan het Europese recht, leidt in Polen tot verdeeldheid. Premier Mateusz Morawiecki reageerde verheugd op het oordeel van het grondwettelijk hof van zijn land. De voormalige premier Donald Tusk riep pro-Europese landgenoten er juist toe op te gaan demonstreren.
Morawiecki had het hof gevraagd om zich uit te spreken over de vraag of het Europese recht ook voorrang krijgt boven de Poolse grondwet. De rechters concludeerden vervolgens dat delen van Europese verdragen strijdig zijn met de grondwet.
Dat plaatst Warschau op ramkoers met het dagelijks bestuur van de EU in Brussel. Ingewijden vrezen een crisis binnen de EU of zelfs het vertrek van Polen uit de EU.
De uitspraak leidde ook in Polen tot geëmotioneerde reacties. Bij het hof verzamelden zich donderdag enkele tientallen demonstranten. Die zwaaiden met Europese vlaggen en schreeuwden onder meer "schande" en "verraders". Een huilende vrouw noemde het oordeel van de rechters schandalig. "Ze halen ons uit de Europese Unie."
Poolse premier is blij met uitspraak
De Poolse premier is wel blij met de uitspraak. Morawiecki benadrukte op Facebook dat zijn land deel wil blijven uitmaken van de "Europese familie van naties", maar dat wel "met respect" met iedereen moet worden omgegaan. Polen ligt al langer overhoop met de Europese Commissie over hervormingen in het land die de democratie en rechtsstaat volgens Brussel steeds verder ondermijnen.
De oppositie deelt het enthousiasme van de premier niet. Oud-premier Tusk heeft landgenoten ertoe opgeroepen zondag te demonstreren in Warschau. "Alleen samen kunnen we ze tegenhouden", schreef hij op Twitter. Tusk was na zijn premierschap onder meer EU-president en is inmiddels weer aangetreden als leider van de belangrijkste Poolse oppositiepartij.
Frankrijk: Dit is een aanval op Europese recht
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas vindt dat Polen zich aan zijn verplichtingen als EU-lid moet houden. "Als een land besluit om politiek deel uit te maken van de EU, dan moet het garanderen dat de overeengekomen regels ook volledig worden ingevoerd", zei hij tegen Duitse media.
Minister van Buitenlandse Zaken Jean Asselborn van Luxemburg verweet de Poolse regering "met vuur te spelen". Hij zei aan het begin van een EU-bijeenkomst in zijn thuisland dat het voor het functioneren van de Europese Unie essentieel is dat Europees recht boven nationaal recht gaat. "Als dat principe sneuvelt, dan verdwijnt het Europa dat wij kennen en dat is opgebouwd met de verdragen van Rome."
