De Europese Commissie is zeer bezorgd over nieuwe beschuldigingen van illegale pushbacks in onder meer Griekenland en Kroatië. Het soms op een gewelddadige manier terugsturen van migranten aan de buitengrenzen van de Europese Unie is volgens Eurocommissaris Ylva Johansson schokkend, onaanvaardbaar en een schending van de mensenrechten.

"De lidstaten moeten deze beschuldigingen onderzoeken en waar nodig actie ondernemen", zegt de Zweedse, die donderdag overlegt met de verantwoordelijke ministers in Griekenland en Kroatië.

Media, waaronder het Nederlandse Pointer en Lighthouse Reports, berichten over de pushbacks op basis van onder meer videobeelden en verklaringen van getuigen. Zo zouden gemaskerde politiemensen vluchtelingen in Kroatië in busjes naar de grens rijden.

Daar worden ook minderjarige migranten met knuppels geslagen en naar Bosnië en Herzegovina gejaagd. Ze moeten hun kleding, geld en telefoons vaak afstaan, melden de onderzoeksjournalisten. In Griekenland zouden migranten en vluchtelingen in bootjes die met EU-geld zijn gefinancierd zijn teruggestuurd.

Grenswacht jaagt boot met migranten weg voor kust van Griekenland
81
Grenswacht jaagt boot met migranten weg voor kust van Griekenland

'Schadelijk voor de reputatie van de EU'

"Deze berichten zijn schadelijk voor de reputatie van de EU en het gebruik van geweld is volledig onacceptabel", stelt Johansson, die onder meer migratie in haar portefeuille heeft. Ze wijst erop dat de bewaking van de grenzen de verantwoordelijkheid van de lidstaten is.

"Het lijkt erop dat hier sprake is van een soort georkestreerde actie. Wangedrag moet gevolgen hebben." De EU-commissaris pleit voor het opzetten van een onafhankelijk controlemechanisme in elk land. Ook zei ze dat beschuldigingen van misbruik van EU-geld voor dergelijke praktijken in Brussel moeten worden uitgeplozen.

Volgens meerdere Nederlandse Europarlementariërs komen er al geruime tijd berichten over pushbacks binnen, maar "wordt het nog steeds ontkend", aldus Tineke Strik (GroenLinks). Eerder kwam ook de Europese grens- en kustwacht Frontex in opspraak. Frontex, die aan de buitengrenzen assisteert, zou niet hebben ingegrepen bij pushbacks op de Middellandse Zee.

De kwestie komt volgens ingewijden vrijdag aan de orde op een vergadering van de EU-ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken in Luxemburg.