Lees of luister Waarom is vliegen gevaarlijk na een vulkaanuitbarsting?
Een uitbarstende vulkaan spuugt met grote kracht lava, stenen en as uit. Lava stroomt uit de vulkaan naar beneden. De as kan heel hoog in de lucht komen en een wolk vormen. Dit noemen we dan een aswolk. De wind kan een aswolk soms tientallen kilometers meevoeren.
As uit een vulkaan bestaat uit piepkleine deeltjes steen en glas. Deze deeltjes zijn kleiner dan 2 millimeter. Vulkanische as lijkt niet op de as die ontstaat bij een vuur. Vulkanische as is hard en lost niet op in water.
Luchtvaartexpert Joris Melkert weet hoe gevaarlijk het is als een vliegtuig door een aswolk vliegt. "Vliegtuigen zijn niet gemaakt om hierdoorheen te vliegen", zegt hij. De asdeeltjes zandstralen het vliegtuig. Alle verf gaat ervanaf." Het is eigenlijk alsof je door schuurpapier vliegt.
As in de motor
Het gevaarlijkste is volgens Melkert als de as in de motoren komt. De as kan dan gaan smelten, waardoor de turbines verstopt raken en uitvallen. Ook worden de ramen van de cockpit dan helemaal zwart. Piloten zien daardoor niets meer.
Verder kan de as meetinstrumenten en antennes kapotmaken. Ook kan het toestel zijn gestroomlijnde vorm verliezen en dus moeilijker blijven zweven. Bovendien zijn asdeeltjes elektrisch geladen. Die kunnen voor een storing aan boord zorgen.
Vliegen door een aswolk is dus erg gevaarlijk. Zelfs als het goed afloopt, kan de schade in de miljoenen euro's lopen.
Problemen in het verleden
Dat het mis kan gaan, weten we van incidenten uit het verleden. In 1989 vloog een KLM-toestel van Schiphol naar Tokio door een aswolk boven Alaska. Door het stof raakten de vier motoren verstopt en die vielen ineens uit. De piloten konden de motoren herstarten, waardoor het gelukkig goed afliep.
Inmiddels gelden er strenge regels en mogen piloten absoluut niet meer door een aswolk vliegen. Soms levert dat grote problemen op. Zo zorgde de uitbarsting van de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull in 2010 voor wereldwijde chaos. In heel Europa mochten vliegtuigen dagenlang niet vliegen.
De gevolgen van de uitbarsting op La Palma lijken gelukkig een stuk kleiner. Sinds donderdag gaan er weer vliegtuigen van en naar het eiland. Tachtig Nederlandse vakantiegangers kunnen zo weer terugkeren naar Nederland.
De aswolk van de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull in 2010. | Beeld: AFP