Het proces rond de aanslagen in Parijs begint: dit moet je daarover weten

Door Eimert Pruis
8 sep 2021 om 05:53
Woensdag begint het megaproces tegen de verdachten van de
aanslagen in Parijs in november 2015. Bij de Bataclan-concertzaal en op andere plekken in de stad kwamen in totaal 130 mensen om. Dit is wat je over de zaak moet weten.

Wat gebeurde er ook alweer op 13 november 2015?

Bij een oefenwedstrijd tussen Frankrijk en Duitsland in het Stade France proberen drie zelfmoordterroristen binnen te komen met bomgordels.
Ze slagen er niet in en blazen zichzelf net buiten het stadion op.
Even later zitten in de binnenstad van Parijs mensen op terrassen wanneer schutters het vuur op hen openen.
Een schutter loopt een restaurant binnen en blaast zichzelf daar op.
Tegelijkertijd dringen drie mannen het Bataclan-theater binnen, waar de Eagles of Death Metal optreden.
De daders schieten twintig minuten lang vanaf het balkon met automatische geweren.
Ook wordt een groep mensen gegijzeld. De politie beëindigt de gijzeling, waarbij de daders omkomen.
In totaal vallen 130 doden en meer dan 350 mensen raken gewond. De aanslagen worden opgeëist door terreurgroep IS.
Er zijn tien directe daders geïdentificeerd, van wie er negen niet meer in leven zijn. Twintig mensen worden verdacht van betrokkenheid bij de aanslagen. De 28-jarige Belgisch-Marokkaanse jihadist Abdelhamid Abaaoud was volgens de politie het brein achter de aanslagen. Hij deed mee aan de schietacties op het terras en werd bij een politie-inval een paar dagen later doodgeschoten.

Eén van de verdachten vluchtte, maar werd een half jaar later alsnog door de politie gearresteerd. Deze Salah Abdeslam is de enige direct betrokkene die terechtstaat. Hij zou een van de bedenkers van de aanslagen zijn en het was de bedoeling dat ook hij met een bomgordel het Stade France in ging. Op het laatste moment bedacht hij zich.

Afgelopen jaren heeft de Fransman niets over de zaak gezegd. "Hij hult zich in stilzwijgen en heeft alleen tegen medegedetineerden wat losgelaten", zegt Frankrijk-kenner Niek Pas van de Universiteit van Amsterdam in gesprek met NU.nl.

De rechtszaak is een monsterproces en de grootste in de Franse geschiedenis. "Trial gigantique, zo noemen de Franse media het proces waar ze nu al superlatieven voor tekort komen. De Franse justitie gaat alles uit de kast halen en heeft een dossier dat bij elkaar een toren van 53 meter hoog is."

Het hele proces moet zo'n negen maanden duren en richt zicht naast Abdeslam ook op negentien anderen die verantwoordelijk zouden zijn voor de logistieke ondersteuning van de aanslagen. "De aanslag werd uitgevoerd door commando's, maar zij hebben natuurlijk niet op eigen houtje geopereerd. Er is in België een heel netwerk en daaruit staan ook veel mensen terecht."

Het proces zal woensdag van start gaan met het voorlezen van een samenvatting van het onderzoeksrapport. Vanaf eind september worden slachtoffers en nabestaanden gehoord. Begin november wil justitie de eerste verdachten kunnen ondervragen, om op 10 juni ook toenmalig president François Hollande te spreken. Hij werd destijds haastig geëvacueerd uit het Stade France.

In januari krijgen we antwoord op de vraag of Adbeslam gaat spreken of gebruik zal maken van zijn zwijgrecht. Uiteindelijk zullen in april de pleidooien van de advocaten beginnen. Er zijn zeker driehonderd advocaten betrokken, dus het kan nog even duren voor er ook een uitspraak komt. Die wordt wordt eind mei of begin juni verwacht.

De speciaal voor het megaproces gebouwde rechtszaal.
Er is ontzettend veel media- en publieke aandacht voor het proces, dat plaatsvindt in het centrum van Parijs. Een belangrijk element van het proces is dat slachtoffers en nabestaanden eindelijk hun verhaal kunnen doen. Het lijkt daarin ook op het MH17-proces in Nederland. In Parijs willen tweehonderd personen hun emotionele verhaal delen. "Het is bijzonder openbaar. Ze hebben een speciale zaal gebouwd in het oude Paleis van Justitie", legt Pas uit.

"Het is misschien niet zo handig dat het proces in hartje Parijs plaatsvindt, maar justitie stond daarop vanwege de symbolische waarde." Alles is opgeschaald naar maximale capaciteit. Er zijn extra zalen met televisieschermen. "Op hoogtijdagen worden meer dan drieduizend belangstellenden verwacht, er zullen honderden journalisten aanwezig zijn. Alles wordt gefilmd. Dat mag omdat het proces volgens Frankrijk van historische waarde is."

Want volgens Pas komt er inzicht in hoe de terreur tot stand is gekomen. "We kunnen er nog een keer bij stilstaan en er dieper op ingaan. Voor de collectieve verwerking van Frankrijk is dit een heel belangrijk moment."

En er komt misschien ook inzicht of er op diezelfde vrijdag de dertiende ook een aanslag in Schiphol gepland stond. Twee van de verdachten die terechtstaan pakten op 13 november 2015 de bus naar Schiphol. Zij kochten twee kaartjes voor een enkele reis, onder valse namen en met cash geld. Met een koffer en een rugzak liepen ze een paar uur rond op het vliegveld om even later toch weer terug te keren naar Brussel.

Uit documenten die Franse justitie in handen heeft, blijkt dat Schiphol wel degelijk genoemd werd door de verdachten. Er was een zogeheten "groep Schiphol", maar wat dat precies betekende is nog niet duidelijk. Het lijkt erop dat er ook een aanslag op het vliegveld van Schiphol moest komen, net als later het geval was op Brussel Zaventem. Want wat deden die twee daar? Op deze vraag krijgen we de komende negen maanden wellicht antwoord.

De herdenkingsplek bij het Bataclan-theater.

NUjij-reacties

Reacties op dit nieuwsbericht44 reacties