De Verenigde Naties (VN) hebben 23 augustus ingesteld als internationale dag van de herdenking van de slavenhandel. Waarom is juist voor die dag gekozen?

Waarom 23 augustus een cruciale datum is rond de afschaffing van de slavenhandel

  • In de nacht van 22 op 23 augustus 1791 kwamen tot slaaf gemaakte mensen op Santo Domingo - het huidige Haïti en de Dominicaanse republiek - in opstand tegen de slavernij op het eiland.
  • De gewelddadige opstand onder leiding van de hogepriesters Dutty Boukman en Cecile Fatiman kostte duizenden tot slaaf gemaakten, kolonisten en slavenhouders het leven.
  • Uit angst voor een militair fiasco besloot Frankrijk om de tot slaaf gemaakten per 29 augustus 1793 hun vrijheid te geven.
  • De opstand van 1791 wordt gezien als de eerste aanzet tot het afschaffen van de slavernij.

Volgens de VN is het afschaffen van de internationale slavenhandel mede te danken aan de opstand van de tot slaaf gemaakten in 1791. Daarom besloot het internationale samenwerkingsverband van landen in 1998 de dag waarop de opstand begon uit te roepen tot jaarlijks herdenkingsmoment.

De VN streeft ernaar om het afschaffen van de slavenhandel onder de aandacht te brengen "van alle mensen op aarde". Via verschillende projecten onderzoekt het samenwerkingsverband onder meer hoe de internationale slavenhandel de relatie tussen Europa, Afrika, en Zuid-, Midden- en Noord-Amerika heeft beïnvloed.

Sommige organisaties van oorspronkelijke bewoners van gebieden waar plantages met slaven werden ingericht, wijzen erop dat de oorspronkelijke bewoners te weinig aandacht zouden krijgen rond slavenhandel en slavernij. Niet alleen onder tot slaaf gemaakten maar ook onder oorspronkelijke bewoners van bijvoorbeeld Suriname zou genocide zijn gepleegd. Dat zou zijn gebeurd om hun land af te pakken ten behoeve van bijvoorbeeld plantages, aldus stichting Kaikoesie precies 230 jaar na de eerste opstand tegen de slavenhandel.

VN-commissielid Nederland ziet nut in excuses voor slavernij

Kathleen Ferrier vindt dat Nederland pas goed vooruit kan kijken na excuses door de Nederlandse Staat voor het slavernijverleden. De universitair docent mensenrechten, gender en politiek is voorzitter van de Nederlandse UNESCO-commissie van de VN voor onderwijs, wetenschap, cultuur en communicatie.

"Natuurlijk zijn er mensen die zeggen dat het Nederlandse slavernijverleden lang geleden is en dat klopt", aldus Ferrier. "Maar de mensen die nu in de Nederlandse regering zitten zijn de rechtsopvolgers van de voorgangers die dit historisch onrecht mogelijk hebben gemaakt."

Toenmalig burgemeester Job Cohen van Amsterdam onthulde in 2006 een plaquette aan de voet van de ambtswoning aan de Herengracht 502. De plaquette herinnert aan het slavernijverleden van de ambtswoning.

Toenmalig burgemeester Job Cohen van Amsterdam onthulde in 2006 een plaquette aan de voet van de ambtswoning aan de Herengracht 502. De plaquette herinnert aan het slavernijverleden van de ambtswoning.
Toenmalig burgemeester Job Cohen van Amsterdam onthulde in 2006 een plaquette aan de voet van de ambtswoning aan de Herengracht 502. De plaquette herinnert aan het slavernijverleden van de ambtswoning.
Foto: ANP