De noordelijke Afghaanse stad Mazar-i-Sharif is in handen gevallen van de Taliban. Volgens een provinciebestuurder zijn Afghaanse veiligheidstroepen naar de grens met Oezbekistan gevlucht om een veilig heenkomen te zoeken.

In Mazar-i-Sharif, hoofdstad van de provincie Balch, zaten tot juni nog Nederlandse militairen in kamp Marmal in het kader van de NAVO-missie Resolute Support.

De val van Mazar-i-Sharif wordt als rampzalig gezien voor de regering, die de controle over het noorden van het land daardoor grotendeels kwijt is. Juist het noorden gold voorheen als bolwerk van tegenstanders van de Taliban. De fundamentalisten heersten in de jaren negentig ook al over een groot deel van Afghanistan, waaronder ook Kaboel. Tegenstanders verenigden zich toen in de zogeheten Noordelijke Alliantie.

Twee van Afghanistans bekendste krijgsheren wisten de stad te ontvluchten. Oud-gouverneur van Balkh Atta Mohammad Noor en de leider van de Oezbeekse minderheid Abdul Rashid Dostum zijn al tientallen jaren in strijd met de fundamentalisten. Noor zei na de val van Mazar-i-Sharif, volgens hem als gevolg van een samenzwering, dat hij en Dostum veilig zijn. Hun aftocht geeft aan dat ook figuren van de mujahedeen die ooit tegen de Sovjets vochten de Taliban niet langer kunnen tegenhouden.

Taliban naderen Kaboel

Het Afghaanse leger wordt de afgelopen weken in het hele land overlopen door de Taliban. De moslimextremisten maken een snelle opmars en hebben grote delen van Afghanistan al onder controle, waaronder de tweede en derde stad van het land. De jihadisten zijn zaterdagavond hoofdstad Kaboel tot op 50 kilometer genaderd.

Ze zijn ook de hoofdstad binnengetrokken van de noordelijke provincie Faryab, die ze claimen al te hebben veroverd.

Al zeker twintig provinciehoofdsteden zijn in handen gevallen van de Taliban. Mazar-i-Sharif is de laatste stad die de Taliban hebben ingenomen. Eerder werden Sjaran, hoofdstad van de provincie Paktika, en Pul-e-Alam op 70 kilometer van Kaboel bezet. In beide steden zou amper verzet zijn geboden.

De Afghaanse president Ashraf Ghani was woensdag nog naar het belegerde Mazar-i-Sharif gevlogen, waar hij de regeringstroepen aanmoedigde stand te houden tegen de Taliban. Hij vroeg de internationale gemeenschap zaterdag om hulp bij bescherming van de hoofdstad. De Amerikanen, Britten en Duitsers sturen militairen, maar dat is om te assisteren bij het terughalen van ambassademedewerkers uit Kaboel. De Amerikaanse president Joe Biden bevestigde zaterdag dat de Verenigde Staten zo'n vijfduizend soldaten zullen sturen.

Veel regeringstroepen hebben zich tijdens de opmars van de Taliban teruggetrokken. "Het is te hopen dat dit onderdeel is van een strategie om elders sleutelgebieden in handen te kunnen houden, want anders zijn alle inspanningen van de ISAF voor niets geweest", zei militair-historicus Christ Klep onlangs tegen NU.nl.

Tolken leven niet zeker in Kaboel: 'Liever dood dan in handen Taliban'
181
Tolken leven niet zeker in Kaboel: 'Liever dood dan in handen Taliban'