Noorwegen herdenkt donderdag de aanslagen die de extreemrechtse terrorist Anders Behring Breivik tien jaar geleden pleegde op het eiland Utøya. Premier Erna Solberg riep tijdens een plechtigheid in de hoofdstad Oslo op om haat niet onbeantwoord te laten.

Solberg sprak donderdag met overlevenden en nabestaanden van slachtoffers. Ze benadrukte dat de afgelopen tien jaar veel is gedaan om herhaling van het drama te voorkomen, onder meer op het gebied van veiligheidsbeleid en extremismebestrijding.

Er werden donderdag op het middaguur in het hele land kerkklokken geluid. Ook wordt later op de dag nog een plechtigheid gehouden op Utøya.

Solberg gaf haar toespraak bij de regeringskantoren waar Breivik op 22 juli 2011 een geïmproviseerde autobom liet afgaan. Daardoor vielen acht doden. De extremist vertrok vervolgens naar Utøya, waar hij begon te schieten op linkse jongeren die daar een zomerkamp hielden. Daardoor kwamen nog eens 69 mensen om het leven.

Breivik gaf zich naderhand over en kreeg een gevangenisstraf van 21 jaar opgelegd. Hij kan ook langer blijven vastzitten als wordt vastgesteld dat hij nog een gevaar is voor de samenleving.

Bloemen en kaarsen met op de achtergrond de punt van het eiland Utøya bij Oslo.

Bloemen en kaarsen met op de achtergrond de punt van het eiland Utøya bij Oslo.
Bloemen en kaarsen met op de achtergrond de punt van het eiland Utøya bij Oslo.
Foto: NU.nl/Yb Ybema

Discussie over racisme en rechts-extremisme in Noorwegen

Sommige overlevenden van het bloedbad op dat eiland vinden dat nog niet voldoende is afgerekend met de ideologie van Breivik. Vandalen schreven dinsdag de tekst "Breivik had gelijk" op het monument voor de zwarte tiener Benjamin Hermansen, die in 2001 in Oslo werd gedood door neonazi's. Dat leidde toen tot geschokte reacties.

"Het dodelijke racisme en rechts-extremisme zijn gewoon nog onder ons", zei overlevende Astrid Eide Hoem, die het hoofd is geworden van de sociaaldemocratische jongerenbeweging die het kamp op Utøya had georganiseerd. "Ze worden uitgedragen op het internet, aan de eettafel en door mensen waar door veel andere mensen naar wordt geluisterd."

Plezierjacht en binnenvaartschip botsen op brug bij Zutphen
44
Plezierjacht en binnenvaartschip botsen op brug bij Zutphen