Nederland heeft zaterdag een Nederlandse IS-vrouw en haar twee kinderen opgehaald uit Syrië, bevestigen demissionair ministers Ferd Grapperhaus (Justitie) en Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken) in een brief aan de Tweede Kamer. Door de vrouw, die wordt verdacht van het plegen van een terroristisch misdrijf, naar Nederland te halen, wil het ministerie voorkomen dat ze niet meer kan worden vervolgd.

De Syriëganger kon zaterdag worden overgedragen aan een Nederlandse delegatie omdat zich een "uitzonderlijke gelegenheid" voordeed. Wat deze uitzonderlijke gelegenheid inhield, maakt het ministerie niet bekend. Wel laten Grapperhaus en Kaag weten dat het om een "zeer complexe operatie" ging.

De vrouw wordt bij aankomst in Nederland aangehouden. Het ministerie wil uit privacyoverwegingen geen verdere uitspraken doen over de betrokkenen, maar dat het om Ilham B. uit Gouda gaat, werd zaterdag al bevestigd door haar advocaat Tamara Buruma.

Tegen B. liep al een rechtszaak sinds haar vertrek naar Syrië en aansluiting bij terreurorganisatie Islamistische Staat (IS) in maart 2016. De rechtszaak dreigde vorig jaar stopgezet te worden, omdat het ministerie amper stappen ondernam om de vrouw terug te halen uit Syrië. Het terughalen van de vrouw ligt niet alleen gevoelig omdat ze werd gezien als een risico voor de nationale veiligheid, maar ook vanwege de gevaarlijke situatie in het gebied waarin ze zich bevond.

Buruma zegt tegen de NOS dat ze nog geen contact met B. heeft gehad. "Maar dit is natuurlijk iets waar we ons al ruim drie jaar heel actief voor in hebben gezet", zegt ze. "Om haar in Nederland een strafzaak te kunnen laten hebben en laten bijwonen. En dat dat nu eindelijk toch plaatsvindt, terwijl we eigenlijk de hoop al hadden opgegeven, is heel goed nieuws. Het is toch wel een verrassing, omdat Nederland dit natuurlijk eigenlijk al veel eerder had kunnen doen en zich daar telkens zo tegen verzette."

Ook slachtoffer kinderontvoering overgedragen

Naast de vrouw werden ook haar twee kinderen en een twaalfjarig meisje overgedragen. Dat meisje is een slachtoffer van internationale kinderontvoering, schrijven Grapperhaus en Kaag. De Tweede Kamer zou al eerder op vertrouwelijke basis zijn geïnformeerd over de situatie van het meisje, van wie het terughalen eerder op zaterdag werd beschreven als een "humanitaire actie". De kinderen worden overgedragen aan de kinderbescherming.

De overdracht van de Syriëganger, haar kinderen en het meisje werd zaterdag bekendgemaakt door Koerdische media. Emiel de Bont, de Nederlandse gezant voor Syrië en betrokken bij de repatriëring, zei tegen persbureau AFP dat de delegatie "een duidelijk en goed omschreven mandaat had om een klein aantal Nederlanders op te halen dat tot nog toe in een detentievoorziening verbleef". De ministeries van Justitie en Buitenlandse Zaken wilden eerder op de dag nog niet reageren op de overdracht.