Nog nooit is de georganiseerde misdaad in Europa zo gevaarlijk geweest, waarschuwt Europol maandag in een vierjaarlijks rapport. Criminele netwerken breiden hun activiteiten vaker en verder uit met behulp van internet. Ook worden ze steeds gewelddadiger.

Europol concludeert dat de georganiseerde misdaad zich "onrustbarend ontwikkelt en verspreidt" en steeds verder infiltreert in de Europese economieën en samenleving.

Het gaat om een analyse van duizenden misdaden, waarmee de 'dreigingsgraad' van ernstige en georganiseerde misdaad wordt vastgesteld. Het rapport verschijnt elke vier jaar en werd dit keer gepresenteerd in Lissabon, hoofdstad van EU-voorzitter Portugal.

Veruit de grootste sector in de georganiseerde misdaad is de drugscriminaliteit. Bijna 40 procent van de criminele netwerken houdt zich daarmee bezig. Zuid-Amerikaanse drugskartels verleggen hun aandacht in toenemende mate naar Europa, dat kleinere risico's en grotere winsten biedt dan de Verenigde Staten, hun traditionele afzetmarkt.

Europa blijft marktleider in productie van synthetische drugs

Waar drugs zoals cocaïne van buiten komen, blijft Europa zelf marktleider als het gaat om de productie van synthetische drugs, zoals ecstasy. Europol stelt vast dat die sector de komende jaren zal blijven groeien.

Verder zijn mensensmokkel, uitbuiting van gesmokkelde migranten, internetfraude en vermogensmisdrijven belangrijke activiteiten van de georganiseerde misdaad in Europa.

Criminele netwerken gebruiken steeds vaker geweld: 60 procent bedient zich van dat middel, de drugscriminaliteit voorop, constateert Europol. Het gebruik van vuurwapens en explosieven in de openbare ruimte neemt toe. Steeds vaker zijn de slachtoffers niet direct betrokkenen, zoals advocaten en journalisten.

Witwasparadijs

Europa geldt als een witwasparadijs voor de georganiseerde misdaad. Volgens Europol hebben witwassers ondergronds een eigen financieel systeem opgetuigd, dat parallel loopt aan de bovengrondse economie en waarin miljarden omgaan.

Dat leidt onder meer tot groeiende corruptie en ondermijning. 80 procent van de criminele netwerken verschuilt zich achter legale constructies en 60 procent maakt zich schuldig aan corruptie.

Een opvallend onderdeel van de uitbreiding van criminele activiteiten is internet. Criminelen maken volop gebruik van de mogelijkheden die worden geboden door de voortschrijdende digitalisering van de samenleving, van versleutelde communicatie voor drugsbendes tot directe internetoplichting. Ook spelen ze flexibel in op maatschappelijke ontwikkelingen zoals de coronacrisis.