De eerste tien zittingsdagen van de rechtszaak tegen Derek Chauvin, de witte ex-politieagent die verantwoordelijk is voor de fatale aanhouding van de zwarte Amerikaan George Floyd, zijn achter de rug. Dit zijn tot dusver de belangrijkste conclusies.

Waar draait de rechtszaak ook alweer om?

  • Chauvin drukte tijdens de arrestatie in mei 2020 zijn knie bijna negen minuten lang in de nek van Floyd. De man overleefde de arrestatie niet. Zijn dood leidde in de Verenigde Staten en talloze andere landen tot grote protesten tegen racisme en politiegeweld.
  • Ook drie collega's van Chauvin zijn aangeklaagd, maar hun proces start in augustus. Het proces tegen Chauvin startte op 29 maart en zal naar verwachting een maand in beslag nemen.

Floyd was al overleden toen ambulancemedewerkers ter plaatse kwamen. Volgens de ambulancemedewerkers moesten agenten herhaaldelijk gevraagd worden aan de kant te gaan voordat de medisch specialisten hun werk konden doen. Floyd haalde geen adem meer en er was geen hartslag aanwezig.

De doodsoorzaak was een acuut gebrek aan lucht. Dat hebben de behandelende artsen, een forensisch patholoog en de autopsiearts afzonderlijk van elkaar geconcludeerd.

Volgens dokter Andrew Baker, die verantwoordelijk was voor het vaststellen van de doodsoorzaak, stopte het hart van Floyd met kloppen en stopten zijn longen met werken doordat de 45-jarige Chauvin hem zodanig tegen de straat duwde, dat hij geen lucht meer kon krijgen. Forensisch patholoog William Smock onderschrijft die lezing en concludeert dat "Floyd overleed doordat hij totaal geen lucht meer in zijn lichaam had".

Internist Martin Tobin stelt dat "elke gezonde persoon" in de situatie van Floyd overleden was. Hij steunde de lezing van Baker dat Floyds dood "een moord door toedoen van de politie" is. Hoewel Floyd geen lucht meer in zijn lijf had, bleef Chauvin nog drie minuten op zijn nek zitten, aldus Tobin.

De dood van Floyd, te zien op het linker kunstwerk, leidde tot wereldwijde protesten.

De dood van Floyd, te zien op het linker kunstwerk, leidde tot wereldwijde protesten.
De dood van Floyd, te zien op het linker kunstwerk, leidde tot wereldwijde protesten.
Foto: ANP

De lezing van Chauvins verdediging dat Floyd overleed aan een overdosis, wordt weerlegd. Behandelend arts Daniel Isenschmid zegt dat bij de bloedtests die hij bij Floyd afnam, inderdaad sporen van methamfetamine en fentanyl werden aangetroffen. De hoeveelheid was echter vergelijkbaar met die bij personen die gearresteerd worden wegens rijden onder invloed.

Ook Baker zegt dat de drugs niet de directe doodsoorzaak kunnen zijn. "Door de drugs werd zijn nek niet verwurgd en ontstonden de hartproblemen niet." De dokter sluit echter niet uit dat de drugs een rol hebben gespeeld bij de dood.

Tobin weerlegde de bewering met behulp van de video waarin de arrestatie van Floyd te zien is. De medisch specialist benadrukt dat Floyd pas stopte met ademen toen hij buiten bewustzijn raakte. Bij een fentanyloverdosis stopt iemand vrijwel direct met ademhalen, aldus Tobin.

Wat is fentanyl, de dodelijkste drug in de VS?
79
Wat is fentanyl, de dodelijkste drug in de VS?

Chauvin had geen reden voor een dergelijk hardhandige arrestatie en brak met het beleid van de politie, zeggen agenten, rechercheurs en zijn politiechef Medaria Arradondo. "Dit is geen onderdeel van onze training, onze ethische richtlijnen of onze waarden", aldus Arradondo. "Hier is geen acceptabele hoeveelheid geweld ingezet. De knie in de nek van een geboeide arrestant drukken, staat haaks op onze training."

Volgens rechtsgeleerden is het hoogst uitzonderlijk dat een politiechef zijn agenten er publiekelijk van beticht dat zij excessief politiegeweld hebben ingezet. De reactie van Arradondo is echter niet verrassend: vorig jaar veroordeelde de politiechef het incident al in een verklaring, waarin hij sprak van moord en ontkende dat er sprake was van een gebrek aan training.

Politiechef Jody Stiger, die zo'n 2.500 zaken met politiegeweld evalueerde, concludeert dat Chauvin geen enkele reden had om zijn knie in de nek van Floyd te drukken. Er was geen sprake van een dreigende houding en hij zou zich ook niet hebben verzet, stelt Stiger.

Rechercheur Richard Zimmermann sluit zich bij die lezing aan. Volgens hem daalt het dreigingsniveau aanzienlijk als een verdachte geboeid is. "Hoe kan hij je dan verwonden?" Chauvin zou bij de politie melding hebben gemaakt van agressief gedrag van Floyd achter in een politieauto.

Politiechef Medaria Arradondo getuigt in de rechtszaal.

Politiechef Medaria Arradondo getuigt in de rechtszaal.
Politiechef Medaria Arradondo getuigt in de rechtszaal.
Foto: ANP