Rusland heeft in de afgelopen twee weken grote aantallen tanks en ander materieel richting de grens met Oekraïne gestuurd. Hierdoor zijn de spanningen in het oosten van het land, waar Rusland en Oekraïne sinds 2014 over in conflict zijn, opnieuw opgelopen. Dit is wat je moet weten over de huidige situatie.

Het begon met de Russisch-Oekraïense oorlog van 2014:

  • Tijdens het conflict werd het Oekraïense schiereiland de Krim geannexeerd door de Russen.
  • Later werden ook de regio's Donetsk en Loegansk in het oosten van Oekraïne door pro-Russische separatisten bezet. Die vonden dat die gebieden bij Rusland moesten gaan horen.
  • Bij de conflicten zijn in de afgelopen jaren ruim 13.000 soldaten omgekomen en meer dan 30.000 gewond geraakt.
  • Het aantal burgerdoden wordt geschat op 3.350.

De oplaaiende spanningen geven reden tot zorg. In het gebied staan Rusland en Oekraïne al geruime tijd tegenover elkaar.

Daarnaast bestaat het gevaar dat het conflict in Oost-Oekraïne uitgroeit tot een zogeheten proxyoorlog. Bij een dergelijke strijd komen twee partijen - in dit geval Rusland en het Westen - via hun verlengstukken (proxy's) tegenover elkaar te staan. In het oosten van Oekraïne zijn dat respectievelijk de pro-Russische rebellen en het Oekraïense leger.

Oekraïne kondigde zaterdag een Oekraïens-Britse trainingsoefening met de NAVO aan. Ongeveer duizend troepen uit vijf verschillende NAVO-landen zullen later dit jaar deelnemen aan de oefening in Oekraïne. Welke landen dat zijn, is nog niet bekend.

Wat we weten over de troepenverplaatsingen van afgelopen twee weken: De troepenopbouw aan de grens met Oekraïne lijkt een reactie op oplaaiend geweld tussen het regeringsleger en pro-Russische separatisten. Daarbij zijn sinds het begin van dit jaar zeker twintig Oekraïense soldaten gesneuveld.

In video's die op Twitter rondgaan, is te zien dat treinen Russische tanks en artilleriegeschut vervoeren. Ook zijn colonnes van gepantserde voertuigen en troepentransporters gezien.

Volgens Moskou, dat de troepenverplaatsingen niet ontkent, hoeft niemand zich daar bedreigd door te voelen. Volgens een woordvoerder van het Kremlin houdt Rusland zich enkel bezig met zijn eigen veiligheid.

De reacties van de Verenigde Staten en de EU lieten niet lang op zicht wachten. Josep Borrell, de buitenlandchef van de Europese Unie, heeft de regering van Oekraïne onwrikbare steun van de EU beloofd. Dat zei Borrell zondagavond op Twitter.

Afgelopen vrijdag had de Amerikaanse president Joe Biden zijn Oekraïense ambtsgenoot al een hart onder de riem gestoken. Volgens Biden is de Verenigde Staten "standvastig" in het steunen van Oekraïne in het sluimerende conflict.

Volgens de Amerikaanse denktank Atlantic Council is er een aantal redenen voor het machtsvertoon van de Russische president Vladimir Poetin aan de grens met Oekraïne:

  • Poetin zou zijn steun onder de bevolking in de aanloop naar de Russische parlementsverkiezingen in september een impuls willen geven.
  • Hij zou de Oekraïense president Volodymyr Zelensky tot concessies willen dwingen of hem uit de tent willen lokken om op die manier een inval te kunnen verantwoorden.
  • Poetin zoekt naar een mogelijkheid om het buitenlandbeleid van Biden af te tasten. Is hij werkelijk van plan om Oekraïne door dik en dun te steunen?