Het Chinees parlement heeft dinsdag definitief besloten tot ingrijpende hervorming van het kiessysteem in Hongkong. Burgers mogen straks bij parlementsverkiezingen in de metropool nog maar twintig parlementariërs rechtstreeks kiezen, in plaats van 35, en wordt het totale aantal zetels uitgebreid. Het is opnieuw een mokerslag voor de democratiseringsbeweging in Hongkong, die al murw geslagen in de touwen hing.

De hervormingen worden gezien als een manier om de prodemocratische oppositie in de stad verder buitenspel te zetten.

Een kiescollege, het Election Committee, beslist straks naar wie 40 van de parlementszetels gaan die niet worden verdeeld via verkiezingen. Dat college wordt gezien als pro-Beijing en kiest ook de hoogste bestuurder van de stad.

De samenstelling van het Election Committee gaat ook op de schop. In dat kiescollege zitten nu nog 117 lokale politici uit Hongkong, maar hun zetels komen te vervallen. Die politici werden voorheen rechtstreeks gekozen en behoorden vaak tot het kamp van de oppositie.

Wie wil meedoen aan verkiezingen, moet bovendien een soort keuring ondergaan. Een commissie controleert dan of kandidaten de juiste politieke denkbeelden hebben. Politicus Tam Yiu-chung zei tegen de krant South China Morning Post dat de afdeling staatsveiligheid van de politie daar ook bij betrokken is. Die gaat informatie aanleveren over kandidaten.

Meest ingrijpende hervorming sinds overname

Het gaat volgens de South China Morning Post om de meest ingrijpende en omstreden hervorming van het kiessysteem in de miljoenenstad sinds 1997. Het Verenigd Koninkrijk droeg Hongkong in dat jaar over aan de Chinese Volksrepubliek. Die beloofde dat de metropool nog een halve eeuw een autonome status zou behouden.

Het Permanente Comité van het Chinese parlement, dat volledig wordt gecontroleerd door de Communistische Partij, besloot dinsdag unaniem om de plannen goed te keuren. Ook president Xi Jinping heeft de hervormingen inmiddels goedgekeurd, melden staatsmedia.

Het Verenigd Koninkrijk reageerde ontstemd op de aanpassingen aan het kiessysteem. Minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab zei dat China de afspraken heeft gebroken die met zijn land waren gemaakt over de toekomst van Hongkong. Hij verweet de Chinese machthebbers de "vrijheden van de inwoners van Hongkong te ondermijnen".

Democratische oppositie hangt in de touwen

De oppositie in Hongkong koesterde een jaar geleden nog de hoop op een doorbraak bij de parlementsverkiezingen die gepland stonden voor september 2020. Prodemocratische kandidaten hadden een jaar eerder al een enorme overwinning geboekt bij lokale verkiezingen.

De autoriteiten besloten tot woede van de oppositie echter om de parlementsverkiezingen op de lange baan te schuiven, formeel vanwege de coronacrisis. Het Chinese parlement ging vervolgens aan de slag met de aanpassingen aan het kiesstelsel, waarmee de kans op een parlementaire meerderheid voor de oppositie verkeken lijkt te zijn.

Massale straatprotesten tegen de antidemocratische koers van Beijing, die Hongkong lang in hun ban hielden, werden gesmoord door een nieuwe veiligheidswet, die lange celstraffen voor demonstranten mogelijk maakte.

De hoogste bestuurder van Hongkong, Carrie Lam, maakte dinsdag bekend dat ze erop rekent dat er in december van dit jaar parlementsverkiezingen kunnen plaatsvinden.