De leider van de Rooms-Katholieke Kerk, paus Franciscus, en de geestelijk leider van de sjiieten in Irak, ayatollah Ali Al Sistani, hebben zaterdag een historische ontmoeting gehad in de sjiitische bedevaartsplaats Najaf. De twee deden een oproep tot vreedzaam samenleven in een land dat wordt verscheurd door sektarisch geweld.

De ontmoeting tussen het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk en de hoogste geestelijk leider voor miljoenen sjiitische moslims was diep symbolisch. De twee geloofsrichtingen komen al meer dan duizend jaar regelmatig op gewelddadige wijze met elkaar in conflict.

Bovendien is Irak het thuisland van een kleine christelijke minderheid, die sinds de val van Saddam Hoessein in 2003 lijdt onder aanvallen van sjiitische milities. Ook de soennitische beweging Islamitische Staat, die grote delen van Irak overnam, vervolgde christenen. Minder dan 250.000 christelijke Irakezen wonen nog in Irak, schatten kerkleiders.

Paus Franciscus vindt dat Iraakse christenen moeten worden behandeld als burgers, met dezelfde rechten en plichten als andere Irakezen. Al Sistani is dat met hem eens, liet hij achteraf weten in een verklaring.

De sjiitische leider deed ook een oproep aan alle religieuze autoriteiten ter wereld; hij drong erop aan het gedrag van wereldlijke machthebbers in de gaten te houden en zei dat wijsheid en gezond verstand moeten zegevieren over oorlogsvoering.

Paus Franciscus kwam met een vergelijkbare verklaring. "Hij onderstreepte het belang van samenwerking en vriendschap tussen geloofsgemeenschappen, zodat we, door wederzijds respect en een dialoog te kweken, kunnen bijdragen aan het welzijn van Irak en de regio", liet het Vaticaan weten.

De twee geestelijk leiders spraken zo'n vijftig minuten met elkaar, iets langer dan beraamd.

Bekijk de historische ontmoeting tussen de paus en de sjiitische ayatollah in Irak
45
Bekijk de historische ontmoeting tussen de paus en de sjiitische ayatollah in Irak

Al Sistani ontmoet zelden andere leiders

De negentigjarige ayatollah Al Sistani is de hoogste geestelijk leider voor miljoenen sjiieten. Hij leeft een relatief teruggetrokken bestaan, verschijnt zelden in het openbaar en weigert Iraakse premiers te ontvangen. Verschillende voorgaande pausen probeerden ook een ontmoeting met hem te regelen, maar Franciscus is de eerste die dat voor elkaar kreeg.

Al Sistani heeft veel invloed in Irak en in de rest van het Midden-Oosten. Hij speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van democratische verkiezingen in zijn land in 2005, bracht een decennium later duizenden Irakezen op de been om Islamitische Staat te bestrijden en bracht een regering ten val na massaprotesten in 2019.

Trip naar Irak is gevaarlijkste reis die paus maakte

Het bezoek aan de bescheiden woning van Al Sistani in Najaf maakte deel uit van het bliksembezoek van de 84-jarige paus aan Irak. Het is veruit de riskantste reis die Franciscus heeft gemaakt in zijn tijd als paus, zowel door de coronacrisis als door het risico op geweld. Hij wordt beveiligd door meer dan tienduizend leden van de Iraakse veiligheidsdiensten.

Franciscus kwam vrijdag aan in Irak en werd verwelkomd door premier Mustafa Al Kadhimi. Na zijn bezoek aan ayatollah Al Sistani op zaterdag vertrok hij naar de ruïnes van de Soemerische stad Ur, volgens de overlevering de geboorteplaats van Abraham. Zondag brengt hij onder meer een bezoek aan Mosoel, waar hij zal bidden voor de slachtoffers van IS.