Minister Ank Bijleveld van Defensie heeft de aangekondigde terugtrekking van Amerikaanse militairen uit Afghanistan en Irak woensdag omschreven als "opnieuw een onaangename verrassing". De Verenigde Staten willen voor medio januari tweeduizend militairen uit eerstgenoemde land naar huis halen en duizend uit het tweede.

Voor de Nederlandse aanwezigheid in Afghanistan, in het kader van de NAVO-missie Resolute Support, heeft het besluit volgens de bewindsvrouw "potentieel zeer verstrekkende gevolgen". De consequenties worden nu in kaart gebracht.

De ongeveer honderd Nederlandse militairen in Irak zijn afhankelijk van ondersteuning door de Amerikanen.

"De afspraak was, en is: samen erin, samen eruit", aldus Bijleveld. Een terugtrekking kan volgens haar alleen plaatsvinden als de omstandigheden daarvoor geschikt zijn. Dat de minister kort van tevoren op de hoogte werd gesteld van een "eenzijdig" Amerikaans besluit, druist volgens haar in tegen de bestaande afspraken.

Het besluit van de regering-Trump past volgens Bijleveld "helaas" in het beeld van de afgelopen periode. Toen de ministers van Defensie van de NAVO eind oktober bijeen waren, werd door de toenmalige Amerikaanse minister Mark Esper niets gezegd over een terugtrekking uit Afghanistan en Irak.

Nederlanders nog tot eind 2021 in Afghanistan

Nederland werkt in Afghanistan nauw samen met de Duitsers. "We zullen samen met Duitsland en andere NAVO-partners blijven aandringen op zorgvuldig overleg en afstemming", laat Bijleveld weten. De Nederlandse bijdrage aan de NAVO-missie duurt tot eind 2021.

De Nederlanders zijn voornamelijk gelegerd in Mazar-e-Sharif. Ze houden zich vooral bezig met het trainen en adviseren van de Afghaanse veiligheidsdiensten. In verband met de coronacrisis zijn op dit moment vijftig militairen minder uitgezonden naar Afghanistan.

Voor Irak is de Amerikaanse troepenreductie minder zorgwekkend. De Iraakse regering had daar zelf al eerder op aangedrongen. De rol van de NAVO in Irak daarentegen moet groter worden. Het Nederlandse kabinet wil hier ongeveer 150 militairen gaan inzetten om de luchthaven van Erbil te beveiligen.