Experts kunnen nog steeds geen oorzaak vinden van de plotselinge sterfte van zeedieren en verkleuringen van het water, die een week geleden voorkwamen rondom het Oost-Russische schiereiland Kamtsjatka. Greenpeace gaf woensdag de eerste resultaten van hun eigen monsteronderzoek, maar die geven geen uitsluitsel. Hoe staat het er nu voor in Kamtsjatka?

Op de stranden van het schiereiland Kamtsjatka spoelden vorige week opeens tientallen dode zeedieren aan, variërend van inktvissen tot zeehonden. In de Avatsjabaai is volgens duikers zeker 95 procent van de organismen op de zeebodem overleden.

Greenpeace-activisten maakten melding van gelig schuim op het water en vanuit onderzoeksvliegtuigen werden ook verkleuringen in het water gezien. Elf inwoners van Kamtsjatka liepen lichte oogklachten op nadat zij in contact waren gekomen met het water.

Sindsdien zijn er vele monsters van het water genomen en hebben er verschillende expedities plaatsgevonden om de bron van deze "ecologische ramp" te achterhalen.

Monsters genomen door zowel Greenpeace als de Russische autoriteiten geven nog geen duidelijk antwoord. Hierbij blijft het volgens Greenpeace mogelijk dat menselijk handelen de oorzaak is, maar de oorzaak kan ook natuurlijk zijn.

Tijdens boottochten rondom Kamtsjatka zijn ook geen opvallende dingen meer gezien. Zo zouden lokale dierenpopulaties van zeehonden en zeeotters geen afwijkend gedrag vertonen en leven er ook nog verschillende vissoorten in de baaien van het schiereiland.

Opvallende stortplaats nu uitgesloten als herkomst ramp

Kort na de ramp legde de lokale overheid van Kamtsjatka de focus op een stortplaats voor pesticiden, Kozelsky. Mogelijk zouden chemicaliën vanaf Kozelsky in een nabije rivier zijn gestroomd, misschien zelfs via grondwater.

Water rondom Kozelsky blijkt nu echter geen significante hoeveelheden chemicaliën te bevatten, meldt de lokale overheid, dus wordt Kozelsky uitgesloten als mogelijke boosdoener. Wel wordt er nog gekeken naar andere stortplaatsen op het schiereiland.

In eerste instantie wezen critici ook naar een lokale militaire basis in de omgeving, Radygin. Hier zou onder meer raketbrandstof liggen, wat wellicht ook in het water kan lekken. Lokale autoriteiten benadrukken echter dat Radygin tegenwoordig een schietbaan is en niet wordt gebruikt om vervuilende middelen te bewaren.

Ook vulkanische activiteit is inmiddels onderzocht. De dichtstbijzijnde vulkanen die momenteel actief zijn, liggen echter op minimaal 300 kilometer afstand van Kamtsjatka. Dit is te ver weg om invloed te hebben gehad op de zeedieren.

Russisch strand bezaaid met dode zeedieren na vervuiling water
90
Russisch strand bezaaid met dode zeedieren na vervuiling water

Rusland verdenkt giftige algen

Onderzoek door de Russische Academie voor Wetenschappen wijst giftige algen aan als waarschijnlijkste boosdoener. Dit zou de verkleuringen en de oogklachten bij mensen kunnen verklaren, maar slechts een deel van de dierensterfte.

Volgens wetenschappers zouden de algen in kwestie vooral gewervelde dieren, zoals zeehonden, aantasten. Maar zijn er ontzettend veel ongewervelde dieren, zoals mossels, octopussen en krabben, overleden in het Oost-Russische water.

De algen kunnen wel een sterke afname van zuurstof in het zeewater veroorzaakt hebben. Dit kan komen doordat dode algen op de zeebodem worden afgebroken, een proces waarbij organismen die de algen consumeren zuurstof gebruiken. Deze afname van zuurstof in water kan dan weer de sterfte van zeedieren veroorzaken. Of dit alles werkelijk de oorzaak is van de ramp, kan nog altijd niet met zekerheid worden gezegd.

Dode krabben spoelden aan op een van de stranden in Kamtsjatka. (Foto: ANP)