Afrika heeft de wilde variant van het poliovirus uitgebannen, laat gezondheidsorganisatie WHO dinsdag weten. Zo'n 1,8 miljoen kinderen zijn volgens schattingen van de organisatie gered van permanente verlamming door polio.

Een onafhankelijke commissie, de Africa Regional Certification Commission (ARCC), heeft geconcludeerd dat alle 47 landen die onder de Afrikaanse regio van de WHO vallen nu meer dan drie jaar vrij van wilde polio zijn.

Polio is een ziekte die vooral kinderen onder de vijf jaar treft en levenslange verlamming of de dood tot gevolg kan hebben. Genezen van polio is niet mogelijk. Een vaccin biedt wel levenslange bescherming.

Dankzij wereldwijde vaccinatieprogramma's is het aantal gevallen sinds 1988 met ruim 99 procent afgenomen. Het wilde poliovirus circuleert momenteel alleen nog in Afghanistan en Pakistan.

WHO-baas Tedros Adhanom Ghebreyesus noemt het uitbannen van het wilde poliovirus in Afrika een "ongelofelijke prestatie" en reden voor een "broodnodige viering".

Conflictgebieden zijn kwetsbaar voor virus

Nigeria is het laatste Afrikaanse land waar wilde polio is vastgesteld. In 2016 raakte een persoon in het noordoosten van het land besmet. Dat gebeurde op het hoogtepunt van terroristische campagne van Boko Haram. Minder dan een decennium geleden telde Nigeria nog de helft van het wereldwijde aantal vastgestelde besmettingen.

Buiten Nigeria is de wilde variant van het virus voor het laatst in 2014 waargenomen in Somalië, schrijft BBC News.

Vooral moeilijk bereikbare plekken, zoals conflictgebieden, zijn kwetsbaar voor het poliovirus. Dit komt doordat oorlog en geweld de vaccinatieprogramma's bemoeilijken. Ook geruchten en misinformatie leiden soms tot weerstand tegen vaccinaties.

Polio blijft een dreiging voor Afrika

Hoewel de wilde variant van het poliovirus nu officieel uit Afrika is verbannen, blijft de regio kwetsbaar voor het virus, waarschuwt de WHO. Zolang wilde polio niet uitgeroeid is, kan het virus vanuit Pakistan of Afghanistan opnieuw Afrika binnenkomen.

Ook circuleert nog een andere vorm van het poliovirus. Die is afkomstig van het vaccin. Dit virus kan zich in zeldzame gevallen verspreiden onder gemeenschappen met een lage vaccinatiegraad.

Zeldzame variant circuleert nog

Het vaccin bevat een afgezwakte versie van het virus om immuniteit te creëren. Maar als dit afgezwakte poliovirus de kans krijgt om zich binnen gemeenschappen met een lage vaccinatiegraad te verspreiden, kan het muteren in een virus dat dezelfde dezelfde symptomen kan veroorzaken als wilde polio.

Daarom is waakzaamheid geboden, zegt regionaal directeur Matshidiso Moeti van de WHO: "Om de terugkeer van wilde polio te voorkomen en de verspreiding van de van het vaccin afgeleide variant tegen te gaan, moeten we alert zijn en de vaccinatiegraad op peil houden."

Sinds 2000 zijn wereldwijd ruim tien miljard poliovaccins toegediend, waardoor mogelijk dertien miljoen gevallen van wilde polio zijn voorkomen, schrijft de WHO. Slechts 760 gevallen zijn in die periode te herleiden tot het poliovirus dat van het vaccin afkomstig is.