De inwoners van Polen gaan zondag voor de tweede keer in een maand tijd naar de stembussen om hun nieuwe president te kiezen. Er kan worden gestemd op de conservatieve huidige president Andrzej Duda of de progressieve burgemeester van Warschau, Rafal Trzaskowski.

Bij de eerste ronde behaalde Duda met 43,5 procent de meeste stemmen. Trzaskowski volgde met 30,5 procent. Omdat de huidige president geen absolute meerderheid behaalde, wordt zondag een tweede ronde gehouden.

De uitslag is van grote invloed op de relatie tussen Polen en de Europese Unie. Duda's partij, Recht- en Rechtvaardigheid (PiS), staat erom bekend zich af te keren tegen de EU, terwijl Trzaskowski als pro-Europees bekendstaat.

De populariteit van Trzaskowski is de laatste maanden gegroeid, mede door zijn belofte om de "ontmanteling van de rechtsstaat door de huidige regering terug te draaien". Onder de regering van president Duda zijn onder meer rechters vervangen en ontslagen. Ook is de publieke omroep vrijwel volledig onder controle van de regering komen te staan.

Lhbti-rechten belangrijk onderwerp

Trzaskowski geniet vooral onder jongeren vanuit de steden grote populariteit om zijn liberale standpunten. Hij is pro-Europees en wil meer gelijke rechten voor de lhbti-gemeenschap.

Toch gaf de 48-jarige burgemeester van de Poolse hoofdstad vorige week tijdens een debat aan tegen de adoptie van kinderen door homostellen te zijn. Hierin sloot hij zich aan bij het wetsvoorstel van Duda, mogelijk ook om conservatieven in de rest van Polen aan te spreken.

Een debat dat de twee kandidaten zouden houden, vond vorige week op twee verschillende locaties plaats. Er was onenigheid ontstaan over de televisiezender die het debat uitzond, de nationale zender TVP. Om die reden besloten beide kandidaten hun eigen debat te houden op verschillende zenders, zonder dat ze bij elkaars debat aanwezig waren.

Een debat werd gehouden op twee locaties met een lege plek voor de tegenkandidaat. (Foto: Reuters)

Coronacrisis mogelijk van invloed op verkiezingen

Duda is vooral populair buiten de grote steden en onder conservatieve stemmers. Door de aanpak van de coronacrisis en de impact daarvan op de economie, heeft hij echter veel kiezers verloren.

Tijdens zijn campagne zet hij vooral de aanval in op de Poolse lhbti-gemeenschap en werpt hij zich op als beschermer van het traditionele gezin. Hij noemde de 'lhbti-ideologie' eerder nog "een ideologie die erger is dan het communisme".

Als Duda zondag de verkiezingen wint kan PiS door met haar beleid, tot de volgende parlementsverkiezingen die voor 2023 gepland staan.

De stembussen blijven open tot 20.00 uur. Zondag rond 21.00 uur worden de eerste exitpolls verwacht.