De val van Srebrenica en de daaropvolgende genocide zullen nooit een afgesloten hoofdstuk zijn. Dat zei premier Mark Rutte zaterdag in een videoboodschap bij de Srebrenica-herdenking in de Bosnische stad Potocari.

"Slachtoffers worden nog steeds geïdentificeerd en in Potocari worden nog steeds slachtoffers begraven. Dat is de harde werkelijkheid. Een werkelijkheid die we niet moeten, kunnen en zullen negeren", aldus Rutte.

Het is zaterdag precies 25 jaar geleden dat de moslimenclave Srebrenica viel. De honderden militairen van het Nederlandse Dutchbat, die voor een missie van de Verenigde Naties de enclave moest beschermen, konden niet voorkomen dat Bosnisch-Servische troepen meer dan achtduizend moslims oppakten en vermoordden.

Voor Rutte voelt de genocide in Srebrenica als de dag van gisteren. "Het verdriet blijft, voor de moeders en voor de overlevenden. Hun ziel zal voor altijd beschadigd zijn door wat ze hebben meegemaakt."

"De verschrikkingen blijven ook voor de internationale gemeenschap, die niet in staat was om een kwetsbare groep te beschermen tegen extreme agressie en wreedheden."

Bosnië herdenkt val van Srebrenica, Bill Clinton stuurt boodschap
110
Bosnië herdenkt val van Srebrenica, Bill Clinton stuurt boodschap

'Geschiedenis kunnen we niet veranderen.'

Rutte stond ook stil bij de trauma's die veel Dutchbatters overhielden aan de mislukte missie. "De mannen en vrouwen van Dutchbat die zich in juli 1995 machteloos voelden, worden nog steeds achtervolgd door hun herinneringen."

Volgens de premier zal Nederland, doordat het de missie aannam als onderdeel van de VN-vredesmissie, voor altijd verbonden zijn met Srebrenica.

Naast Rutte stuurden ook andere (oud-) regeringsleiders en prominenten een boodschap in, zoals de voormalige Amerikaanse president Bill Clinton, EC-voorzitter Ursula von der Leyen en de Britse prins Charles.

Minister Ank Bijleveld (Defensie) wilde eerst in persoon aanwezig zijn bij de herdenking in Potocari, maar vanwege het coronavirus kon dat geen doorgang vinden.

De genocide in Srebrenica is de grootste massamoord op Europees grondgebied sinds de Tweede Wereldoorlog. Zelfs 25 jaar na dato worden nog steeds lichamen geïdentificeerd uit verschillende massagraven. Bijna zevenduizend slachtoffers zijn inmiddels gevonden en geïdentificeerd, maar ongeveer duizend mannen en jongens worden nog steeds vermist.

25 jaar na Srebrenica: 'Mijn vader is gevonden in een massagraf'
297
25 jaar na Srebrenica: 'Mijn vader is gevonden in een massagraf'

Herdenking Den Haag

Zaterdag vindt op het Plein in Den Haag ook een herdenking plaats. Hierbij spreken onder meer minister Bijleveld en oud-minister van Ontwikkelingssamenwerking Jan Pronk, die in het kabinet Kok I werkte gedurende de val van Srebrenica. Pronk was een van de eersten die sprak van een genocide.

Tijdens de herdenking worden ook de namen van de slachtoffers voorgelezen. De gemeente Den Haag maakte bekend met een nationaal monument te komen voor de slachtoffers van Srebrenica.

Na de officiële herdenking in Bosnië-Herzegovina vinden de begrafenissen plaats van negen slachtoffers die sinds vorig jaar werden geïdentificeerd.

In Potocari worden zaterdag negen recentelijk geïdentificeerde mannen en jongens begraven op de begraafplaats die specifiek is ingericht voor slachtoffers van de genocide in Srebrenica. (Foto: Reuters)