De wereldberoemde Hagia Sophia in de Turkse stad Istanboel mag heropend worden als moskee, zo heeft de hoogste rechtbank van het land vrijdag besloten. Het besluit om het bouwwerk als museum te bestempelen, is als onrechtmatig beoordeeld.

Het bouwwerk werd in zijn huidige vorm opgeleverd in 537 en was van origine gebouwd als Grieks-orthodoxe kerk. Toen het Ottomaanse Rijk de stad Constantinopel, het hedendaagse Istanboel, veroverde in 1453, werd de Hagia Sophia in gebruik genomen als moskee. In 1934 werd het als museum in gebruik gekomen. Tegenwoordig staat de Hagia Sophia op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Volgens de Turkse rechter had de Hagia Sophia geen museum mogen worden, omdat het gebouw formeel geregistreerd stond als moskee. Hierdoor zou het illegaal zijn om het gebouw als iets anders te heropenen.

Turkse president Recep Tayyip Erdogan vocht al lang voor het heropenen van het gebouw als moskee. Op deze manier hoopt hij namelijk de positie van de Islam in de samenleving te versterken. Dit aangezien de Hagia Sophia een van de grootste toeristische trekpleisters is van Istanboel. Turkse Islamitische groeperingen vinden dat het besluit de positie van Turkije als islamitisch land versterkt.

Conversie naar moskee zorgt voor kritiek

De heropening van het bouwwerk als moskee zorgde voor internationale kritiek. Unesco heeft in een reactie laten weten dat het heropenen van het museum als moskee ervoor kan zorgen dat opnieuw bekeken wordt of de werelderfgoedtitel wel behouden kan worden. Ook de oecumenische patriarch Bartholomeus heeft zich in een preek uitgesproken over de plannen.

Christelijke partijen zijn bang dat de conversie van de Hagia Sophie zorgt voor een sterkere tweesplitsing tussen moslims en christenen. Het Griekse ministerie van Cultuur ziet de Turkse zet als een provocatie, omdat het de Grieks-orthodoxe oorsprong van het monument zou negeren.

Erdogan belooft behoud christelijke iconen

President Erdogan ondertekende kort na het rechtelijke besluit een decreet dat de heropening van Hagia Sophia als moskee mogelijk maakt. Hij heeft vrijdag aan media laten weten dat de christelijke iconen bewaard zullen blijven en dat bezoekers niet gehinderd zullen worden door biddende moslims.

De Hagia Sophia staat in het centrum van het Europese deel van de stad en is te herkennen aan de enorme koepel en vier minaretten. Het is de meest bezochte toeristische trekpleister van het land.