De meeste grenzen in het Schengengebied zijn nog gesloten, maar als het aan de Europese Commissie ligt, moet het voor EU-burgers mogelijk zijn om komende zomer op vakantie te gaan. Om dit voor elkaar te krijgen is woensdag een set aanbevelingen over hygiëne, afstand, vervoer en grenscontroles gepresenteerd in Brussel, al is het aan de lidstaten zelf om te bepalen hoe ze het toerisme weer opstarten.

"Het wordt geen normale zomer, voor niemand van ons. Maar als we samenwerken, hoeven we hem niet als verloren te beschouwen", zei vicevoorzitter Margrethe Vestager tijdens de presentatie. "Dit is allereerst belangrijk voor alle mensen die leven van het toerisme en daarnaast voor de mensen die graag op vakantie willen."

Begin maart zagen we dat het ene na het andere land op eigen initiatief de grenzen sloot. Brussel kreeg kritiek omdat een gecoördineerde aanpak ontbrak. De Commissie doet nu een poging om het openen van de grenzen minder chaotisch te laten verlopen dan de sluiting.

Het opheffen van de reisbeperkingen moet volgens Brussel in stappen gebeuren. Landen die ongeveer in dezelfde fase zitten en een vergelijkbaar risicoprofiel hebben, kunnen de grenzen voor elkaar openen. De data die het Europees centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) bijhoudt, is daarbij leidend. De reizigers moeten tijdens de hele reis, ook bij de grensovergangen, de mogelijkheid hebben om afstand te houden of zichzelf te beschermen.

Daarbij moet in acht worden genomen dat landen onderling niet mogen discrimineren. Als een land de grenzen opent voor een bepaalde regio, moet dat gebeuren voor alle regio's die in dezelfde fase zitten. Het is dus niet de bedoeling dat landen onderling afspraken gaan maken (iets waar bijvoorbeeld Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk de laatste dagen achter de schermen mee bezig leken te zijn).

Lidstaten beslissen zelf over openen van grenzen en opstarten toerisme

Het is sowieso nog altijd aan de lidstaten zelf om te beslissen of en voor wie ze de grenzen weer openen. Griekenland en Portugal, beide tot nu toe minder hard getroffen door het coronavirus dan andere EU-landen, hebben al laten weten dat ze staan te springen om toeristen. Niet gek als je bedenkt dat het toerisme daar 20 procent bijdraagt aan het bruto binnenlands product (bbp). Andere landen zijn voorzichtiger en zijn vooralsnog eerst bezig met het opstarten van vakantie in eigen land.

Daarnaast heeft de Commissie richtlijnen opgesteld voor een veilig en geleidelijk herstel van het passagiersvervoer per vliegtuig, trein, auto, bus en boot. Ook zijn criteria opgesteld voor de ontwikkeling van gezondheidsprotocollen voor accommodatie, eet- en drinkgelegenheden en toeristische attracties als stranden. De verschillende maatregelen in landen met betrekking tot het gebruik van beschermingsmiddelen en het houden van afstand moeten hierbij in acht worden genomen.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.