Een Franse stichting werft mensen die bereid zijn verlaten dorpscafés te heropenen. Het wordt hun taak weer wat leven te brengen in een klein hoekje van 'La France Oubliée', oftewel het Vergeten Frankrijk.

Thomas Sureau en zijn partner Lisa Buisine namen dinsdag de sleutels van een verlaten café in Congrier, een dorpje met zo'n negenhonderd inwoners in de westelijke regio Pays de la Loire, in ontvangst.

De voormalige eigenaren van Le Chêne Vert (De Groene Eik), die ook kranten en sigaretten verkochten, lieten de rolluiken in december 2018 voor de laatste keer zakken, waarmee het dorp zonder centrale ontmoetingsplek kwam te zitten.

Grote leegloop op het Franse platteland

Het lot van Congrier wordt gespiegeld door dat van talloze kleine steden en dorpen op het Franse platteland, waar leegstaande gebouwen en lege vitrines de langzame neergang van de plaatselijke middenstand laten zien.

Sureau en Buisine werden geselecteerd door het bedrijf SOS, dat zich specialiseert in sociale projecten en dit jaar honderd cafés in worstelende dorpen wil heropenen.

"We gaan niet alleen een café runnen", zei Buisine, omringd door verhuisdozen in het huis waarin zij en haar partner van de plaatselijke burgemeester zes maanden huurvrij mogen wonen, terwijl ze proberen het café dat ooit het sociale hart van het dorp was weer tot leven te wekken.

"We gaan een postkantoor openen, een kleine winkel, en er komt een spelkamer met biljart en darts. We gaan themafeesten organiseren en op zondagen geroosterde kip aanbieden aan kerkgangers die terugkomen van de mis."

Lisa Buisine, Thomas Sureau en hun dochter Adeona staan voor hun toekomstige dorpscafé in Congrier. (Foto: Reuters)

Geen dorpswinkel meer in helft van plattelandsgemeenschappen

Veel Franse dorpen proberen tegen de klippen op de plaatselijke middenstand te redden, in het tijdperk van internetshoppen en de grote blokkendozen van winkels die net buiten de grotere steden verrijzen. Meer dan de helft van de plattelandsgemeenschappen heeft geen dorpswinkel meer.

De neergang van de lokale dienstverlening en een gevoel van verlating in dorpen als Congrier waren factoren achter de diepgewortelde woede die de 'Gele Hesjes'-beweging liet opkomen als publieke opstand tegen de Franse president Emmanuel Macron.

Die antiregeringsprotesten ontwrichtten Frankrijk maandenlang en lieten zien dat veel Fransen die buiten de grote steden wonen vinden dat hun gemeenschappen worden uitgehold en genegeerd door Parijs.

"We hebben wanhopig een gezellige ontmoetingsplek nodig", zei de burgemeester van Congrier, Hervé Tison. "Ik zag vroeger mensen in het café die ik nu nooit meer zie."

Veel animo voor caféproject

Het project, dat '1.000 cafés' is gedoopt, heeft verzoeken van 550 dorpen ontvangen om te helpen hun plaatselijke café te reanimeren. Zo'n vijftienhonderd mensen hebben zich opgegeven om zo'n horecagelegenheid uit te baten.

Sureau en Buisine betaalden niets voor het café zelf, en naast de zes maanden woninghuur die ze cadeau krijgen, draagt de gemeente ook 10.000 euro bij aan de renovatie van hun zaak.

Ze hopen in maart open te gaan, tot grote vreugde van hun nieuwe buren. "In piepkleine dorpjes als het onze, heb je activiteiten nodig", aldus het gepensioneerde koppel Marie-Paule en Claude.