In de Amerikaanse staat Virginia hebben ruim 22.000 betogers gedemonstreerd tegen strengere wapenwetten. Een groot deel van hen was gewapend en autoriteiten waren voorbereid op een escalatie, maar het protest verliep vreedzaam.

Voorstanders van wapenbezit waren uit het hele land naar het Capitoolgebouw in Richmond gekomen om te protesteren tegen nieuwe, strengere wapenwetten in Virginia. Die staan op het punt doorgevoerd te worden door het recentelijk verkozen Democratische deelstaatparlement. Volgens de demonstranten wordt hen het grondwettelijke recht ontnomen om wapens te bezitten.

Gevreesd werd dat neonazi's en andere extremisten de betoging zouden gebruiken om geweld aan te wakkeren, zoals in 2017 gebeurde in Charlottesville. Toen werd een 32-jarige tegendemonstrant doodgereden bij een protest van white nationalists (witte nationalisten).

De FBI pakte eerder deze week drie vermeende neonazi's op. Volgens de dienst waren ze van plan om bij het protest in Virginia een "rassenoorlog" te beginnen.

Rondom het Capitool in Richmond had de gouverneur wapenbezit uit veiligheidsoverwegingen verboden. Toch had een groot deel van de demonstranten zich hierbuiten gewapend verzameld.

Het protest verliep uiteindelijk zonder noemenswaardige incidenten. Volgens de lokale politie zijn er geen arrestaties verricht.

Leden van een Amerikaanse militie marcheren door de straten van Richmond. (Beeld: Reuters).

Wapenwetten stuiten op verzet bij lokale overheden

De wetsvoorstellen van het Democratische parlement maakten veel los in Virginia en de rest van de Verenigde Staten.

In reactie op de aankondiging zeiden bijna alle lokale overheden van de 95 districten in Virginia dat ze zich niet aan de wetten zullen houden. Zeker 200 districten in de rest van de VS sloten zich hierbij aan.

Ze noemden zich hierbij "veilige havens" voor het recht op wapenbezit: een verwijzing naar de zogeheten veilige havens voor ongedocumenteerde migranten in andere delen van de Verenigde Staten. Net als wapenbezit tekent de discussie over migratie in de VS zich langs partijlijnen af.

Met nieuwe wet wordt antecedentenonderzoek ingevoerd

Volgens de nieuwe wetsvoorstellen worden zwaardere wapens in Virginia verboden en komen er universele achtergrondcontroles voor kopers van wapens.

Ook komt er een zogenoemde red flag law, waarmee familieleden of de politie de rechtbank mogen verzoeken wapens van iemand tijdelijk te ontnemen, als die persoon een gevaar voor zichzelf of anderen vormt.

Volgens demonstranten wordt hen het recht op wapenbezit ontnomen. Voorstanders stellen dat strengere wapenwetten in de VS nodig zijn om onder meer de stijgende hoeveelheid massale schietpartijen te beteugelen. Zo telde het land in 2019 417 massaschietpartijen, meer dan het aantal dagen in een jaar.