Nu de storm tussen de Verenigde Staten en Iran weer enigszins is gaan liggen, gaan Irakezen weer de straat op uit onvrede met hun regering. Zeker vier demonstranten en twee politieagenten kwamen daar maandag bij om.

In Irak zijn sinds oktober massale protesten tegen de regering, waarbij tot nu toe in totaal ruim 450 mensen zijn omgekomen en tienduizenden gewond zijn geraakt. De Iraakse politie schiet de afgelopen maanden regelmatig met scherp op demonstranten.

Na de Amerikaanse aanslag op de Iraanse generaal Qassem Soleimani was er kort een luwte in de demonstraties, maar sinds een week zijn ze weer op gang gekomen.

Oud-minister en VN-gezant voor Irak Jeanine Hennis bracht maandag een verklaring naar buiten, waarin ze zei dat het neerslaan van de protesten in Irak ontoelaatbaar is.

Protesterende Irakezen zijn onder meer boos over de hoge werkloosheid en kwakkelende economie. De demonstraties worden echter ook gevoed door woede over de invloed van Iran en de Verenigde Staten op het land.

In november kondigde premier Adel Abdul Mahdi aan vanwege de protesten op te stappen. In de tussentijd blijft hij aan als interim-premier, maar volgens demonstranten gaat het vormen van een nieuwe regering niet snel genoeg.

Betogers in Bagdad dragen een mededemonstrant die onwel is geworden door traangas. (Beeld: Reuters)

Burgers en politieagenten overleden

Maandag werden zeker drie demonstranten doodgeschoten door de politie, waarvan twee in Bagdad en één in Kerbala. Een andere kwam om nadat deze werd geraakt door een traangasgranaat.

In de Iraakse oliestad Basra werden twee politieagenten doodgereden. Dit gebeurde volgens bronnen binnen de veiligheidsdiensten nadat een burger probeerde botsingen tussen de politie en demonstranten met zijn auto te ontvluchten.

Betogers willen onafhankelijker Irak

De aanslag op Soleimani begin januari bewees voor veel Irakezen opnieuw de invloed van buitenlandse mogendheden op Irak, met name Iran en de Verenigde Staten. Zijn dood leidde tot een escalatie tussen de twee landen, waarbij Iran Amerikaanse doelen in Irak aanviel.

Anti-Iraanse en Amerikaanse sentimenten waren echter ook voor de aanslag op Soleimani drijvende krachten achter de protesten. Door Iran gesteunde en bewapende milities worden bijvoorbeeld door demonstranten verantwoordelijk gehouden voor het doodschieten van betogers.

Veel demonstranten geven Iran ook de schuld van de economische malaise en zijn boos over de pogingen die Iran volgens hen doet om Irak steeds verder in zijn eigen invloedssfeer te trekken.

De schijnbaar grote politieke invloed van Iran in het land bleek afgelopen oktober na een lek bij de Iraanse inlichtingendiensten, gepubliceerd door The Intercept en The New York Times. Uit de documenten bleek onder meer dat Iraanse agenten actief (en naar eigen zeggen succesvol) invloed binnen de Iraakse regering probeerden te winnen.

Tientallen doden bij massale protesten in Bagdad
37
Video
Tientallen doden bij massale protesten in Bagdad