De Iraanse regering heeft maandag ontkend dat er sprake was van een doofpot na het per ongeluk neerschieten van een Oekraïens passagiersvliegtuig op woensdag 8 januari. Na de ramp hielden de Iraanse autoriteiten dagenlang vol dat een technisch mankement de oorzaak van de crash was.

"Tijdens deze trieste dagen waren er vele punten van kritiek gericht op de betrokken functionarissen en de autoriteiten. Sommige functionarissen werden zelfs beschuldigd van liegen en een doofpot, maar - in alle eerlijkheid - dat was niet het geval", zei regeringswoordvoerder Ali Rabiei op de staatstelevisie.

Tegelijkertijd ontkende de commissaris van de politie in de Iraanse hoofdstad Teheran dat agenten afgelopen weekend op demonstranten hebben geschoten. Op zaterdag en zondag uitten betogers hun woede over het neerschieten van het Oekraïense vliegtuig. In een verklaring liet Hassan Roheimi weten dat politieagenten opdracht hadden gekregen "zich in te houden" en dat "de politie absoluut niet heeft geschoten".

Duizenden betogers gingen op zaterdag en zondag op verschillende plekken in Iran de straat op om de autoriteiten uit te maken voor leugenaars. Sommige betogers riepen op tot het vertrek van president Hassan Rouhani en grootayatollah Ali Khamenei.

Op sociale media doken in de afgelopen dagen mogelijke beelden van de betogingen op. In de video's zijn schoten te horen en plassen bloed te te zien. Maar de beelden konden niet worden geverifieerd. Op maandag worden nieuwe demonstraties verwacht.

Moment waarop Iran Oekraïens vliegtuig neerschiet vastgelegd
48
Moment waarop Iran Oekraïens vliegtuig neerschiet vastgelegd

Iran: 'Neerschieten gevolg van menselijke fout'

Vlucht 752 van de luchtvaartmaatschappij Ukraine International Airlines vertrok woensdagochtend naar Kiev vanaf de internationale luchthaven van Teheran. Kort na het opstijgen werd het toestel getroffen door een of twee raketten van een luchtafweerinstallatie van de Revolutionaire Garde, een Iraans militair elitekorps. Het vliegtuig vloog in brand en stortte neer. Alle 176 inzittenden kwamen om het leven.

Dat gebeurde enkele uren na een Iraanse raketaanval op twee militaire bases van de door de VS geleide internationale coalitie in buurland Irak. De aanval was een vergelding voor de moord op de invloedrijke Iraanse generaal Qassem Soleimani.

De Iraanse regering stelt dat het neerschieten van de passagiersvlucht het gevolg was van een fatale samenloop van omstandigheden: de angst voor een militaire reactie van de Amerikanen, een communicatiestoring en een daarop volgende menselijke fout.

Het toestel zou zijn aangezien voor een Amerikaanse kruisraket. De militairen die de afweerinstallatie bemanden, zouden daarna zo'n tien seconden hebben gehad om een besluit te nemen. Door de communicatiestoring waren ze volledig op een eigen oordeel aangewezen en namen ze een verkeerde beslissing, aldus het regime.

Waarom bleef Teheran ontkennen?

In de nasleep van de ramp ontkende de Iraanse regering drie dagen lang in alle toonaarden dat het Oekraïense vliegtuig was getroffen door een raket, terwijl de bewijzen daarvoor zich opstapelden.

Uiteindelijk boog het regime door de groeiende nationale en internationale druk. De commandanten van de Revolutionaire Garde boden hun verontschuldigingen aan en president Rouhani noemde het neerschieten "een rampzalige fout".

De knieval werd ondergraven door de verklaring van generaal Amir Ali Hajizadeh, de luchtmachtcommandant van de Revolutionaire Garde. Hij zei dat hij de autoriteiten op de dag van de ramp vertelde dat het vliegtuig was getroffen door de luchtafweer. "Ik wou dat ik dood was", zei de commandant over het moment waarop hij het nieuws over de ramp vernam.

Tientallen passagiers in het Oekraïense vliegtuig hadden de Canadese nationaliteit. Tijdens een herdenkingsdienst voor de slachtoffers in de Canadese stad Edmonton beloofde premier Justin Trudeau de nabestaanden zondag gerechtigheid. "Wij zullen niet rusten totdat er antwoorden zijn."

Iran heeft Canada, Oekraïne en de Amerikaanse vliegtuigfabrikant Boeing uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek naar de ramp. Teheran zegt dat de verantwoordelijken zullen worden berecht.

Waar komt de strijd tussen Iran en de VS vandaan?
419
Waar komt de strijd tussen Iran en de VS vandaan?