Iran is niet van plan de zwarte doos van het neergestorte Oekraïense toestel met vliegtuigbouwer Boeing te delen. De 737-800 crashte dinsdagavond vlak na het opstijgen buiten Teheran. Over de oorzaak van de crash wordt druk gespeculeerd.

Bij de crash kwamen alle 176 passagiers om het leven. Op videobeelden is te zien hoe de Oekraïense Boeing 737-800 van Ukraine International Airlines brandend neerstort, slechts een aantal minuten nadat het vanuit Teheran was opgestegen.

Het hoofd van de Iraanse luchtvaartautoriteit Ali Abedzadeh gaf woensdag al aan dat de twee zwarte dozen van het vliegtuig in elk geval niet naar de Verenigde Staten gaan, waar de Boeings gebouwd worden.

Naar welk land de zwarte dozen wel gaan, is nog onduidelijk. In deze zogeheten flightdatarecorders wordt informatie over de vlucht op zo'n manier opgeslagen, dat het een crash kan overleven. Om de dozen uit te lezen is gespecialiseerde apparatuur nodig.

Over het neerstorten van de vlucht PS752 wordt druk gespeculeerd, onder meer omdat de crash gebeurde slechts een aantal uur nadat Iran een vergeldingsactie uitvoerde op militaire bases in Irak die gebruikt worden door Amerikaanse troepen.

Na de crash meldden Iraanse staatsmedia dat het vliegtuig was neergestort door een technische mankement. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Transport stelde woensdagochtend dat een van de motoren in brand was gevlogen, waarna de controle over het vliegtuig verloren was.

Gevraagd of het vliegtuig door een raket neergeschoten kon zijn, antwoordde de Oekraïense premier Oleksiy Honcharuk dat er niet gespeculeerd moet worden totdat de resultaten van het onderzoek bekend zijn.

Zwarte doos kan ook ergens anders heen

Volgens internationale afspraken neemt het land waarin de crash plaatsvindt de verantwoordelijkheid voor het onderzoek. In dit geval is dat Iran.

Dat de zwarte dozen niet naar het Amerikaanse Boeing gaan, is niet per se vreemd, zegt luchtvaartdeskundige Benno Baksteen. "Zelf kunnen de landen die het onderzoek leiden de zwarte dozen vaak niet uitlezen", zegt Baksteen. "Daarom sturen ze de apparaten vaak terug naar de maker. Maar ze kunnen net zo goed naar specialistische bureaus in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk."

Het zou volgens Baksteen wel ongebruikelijk zijn als Boeing niet betrokken wordt bij de analyse van de opnames op de zwarte dozen. Of dit gaat gebeuren, is onduidelijk.

Reddingswerkers zoeken overlevenden tussen resten Oekraïens vliegtuig
54
Reddingswerkers zoeken overlevenden tussen resten Oekraïens vliegtuig

Crash roept veel vragen op

Baksteen zegt dat het nog te vroeg is om iets te zeggen over hoe het vliegtuig is neergestort. Ook andere luchtvaartdeskundigen wijzen hierop: crashes komen zelden door één oorzaak en het kan maanden duren om alle achterliggende factoren in kaart te brengen.

Toch vindt Baksteen het vreemd dat het toestel enkele minuten nadat het was opgestegen stopte met het sturen van gegevens over onder meer de hoogte en locatie, die door platforms zoals Flightradar24 worden verzameld.

"Het vliegtuig had volgens die gegevens een normaal vertrek, klom normaal op en vloog toen op ongeveer anderhalve kilometer hoogte boven de grond. Daar stoppen die signalen opeens."

"Ook als de motor uitvalt, gaan de signalen normaal door", zegt Baksteen. "Of de signalen zijn op dat moment onderbroken, of er gebeurt iets waardoor ze niet meer uitgezonden kunnen worden."