De Russische president Vladimir Poetin en zijn Oekraïense collega Volodymyr Zelensky hebben een wapenstilstand gesloten. Voor het eind van het jaar moeten de gewelddadigheden in Oost-Oekraïne ten einde zijn. Dat hebben ze afgesproken tijdens een topontmoeting in Frankrijk.

Bij de top waren ook de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel aanwezig.

Beide landen zijn overeengekomen om stappen te ondernemen om de wapenstilstand in de oostelijke regio van Oekraïne, de Donetsbekken, zo snel mogelijk in te laten gaan. Ook zal er een gevangenenuitwisseling plaatsvinden en zijn er afspraken gemaakt over de toevoer van Russisch gas.

Over de status van het gebied zijn de beide presidenten het niet eens geworden. Ook over de grenscontrole tussen de regio en Rusland en over het organiseren van lokale verkiezingen lopen de standpunten uiteen. Afgesproken is om over vier maanden opnieuw in Frankrijk bij elkaar te komen.

Oekraïne wil volledige controle, Rusland wil aparte status

Zelensky liet na afloop van de top weten dat het goed was dat de dialoog met Rusland weer op gang is gekomen, maar dat er nog veel vragen overblijven. De Oekraïense president zegt dat hij erop staat dat zijn land de volledige controle moet hebben over het oostelijke gedeelte en dat hij geen compromissen zal sluiten of enig grondgebied zal overdragen.

Ook Poetin vond de gesprekken nuttig. Hij wil echter wel veranderingen in de Oekraïense grondwet zodat de regio Donetsbekken een speciale status krijgt binnen Oekraïne.

Macron zegt dat Rusland en Oekraïne nog grote geschillen in inzicht hebben over verkiezingen in Oost-Oekraïne. Hij hoopt dat de beide partijen daar in de komende vier maanden uitkomen. Ook Merkel erkent dat er nog veel werk moet worden verzet voor een langdurige vrede in de regio, maar zegt erbij dat er wel beweging zit in het proces.

Conflict heeft al meer dan 13.000 mensenlevens gekost

Het conflict in het oosten van Oekraïne tussen het leger en pro-Russische milities heeft tot nu toe aan meer dan dertienduizend mensen het leven gekost. In 2014 ontaardden hevige protesten tegen de toenmalige president Viktor Yanukovych, die een pro-Russisch beleid hanteerde, in een gewelddadig conflict tussen pro-Russische separatisten enerzijds en het leger en prowesterse activisten anderzijds.

Het Russische leger trok in februari dat jaar de Krim binnen en annexeerde het schiereiland. Pro-Russische separatisten riepen vervolgens, na een haastig uitgeroepen referendum, de onafhankelijkheid van de Oost-Oekraïense regio's Loegansk en Donetsk uit.

Oekraïne weigert echter de Russische annexatie en de onafhankelijkheid van de pro-Russische gebieden te erkennen en krijgt hierin ook steun van het Westen. Maar ook de pro-Russische separatisten geven niet toe. In het gebied woedt nu al vijf jaar een burgeroorlog, waarbij nog wekelijks slachtoffers vallen.

Oekraïne, Frankrijk, Duitsland en Rusland zijn de vier partijen die gezamenlijk het Normandië-overleg vormen. De leiders van deze landen kwamen sinds het begin van het conflict af en toe bijeen om te praten over het herstel van de stabiliteit in Oekraïne. Het was voor het eerst dat Zelensky meepraatte. Hij lijkt meer tot concessies en overleg bereid te zijn dan zijn voorganger Petro Poroshenko.