Vluchtelingen in een VN-faciliteit in de Libische hoofdstad Tripoli worden "uitgehongerd", schrijft The Guardian donderdag. Volgens bronnen en interne documenten zou de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR de voedselvoorziening stapsgewijs stopzetten.

Zo'n vierhonderd vluchtelingen en migranten zouden enkele weken geleden voor het laatst voedsel ontvangen hebben, meldt een hulpverlener aan de krant. Zij zouden momenteel "verhongeren" en alleen nog eten krijgen dat wordt binnengesmokkeld via andere delen van het centrum. Honderd van hen zijn minderjarig, blijkt uit een rapport van de internationale migratieorganisatie (IOM).

Het UNHCR zou van plan zijn de voedselvoorziening voor nogmaals zeshonderd vluchtelingen binnenkort stop te zetten, blijkt uit documenten die circuleren onder VN-medewerkers en zijn ingezien door The Guardian.

In het zogenoemde verzamel- en vertrekcentrum zouden vluchtelingen en migranten een veilige plek in het onrustige Libië geboden krijgen, schreef het UNHCR na de opening van het centrum een jaar geleden. Vluchtelingen en migranten kunnen in het centrum op evacuatie naar andere landen wachten en krijgen er humanitaire hulp, zoals voedsel en medische en psychologische hulp.

De locatie zou de eerste en enige in haar soort zijn in Libië, waar op grote schaal ernstige misstanden plaatsvinden in andere detentiecentra voor vluchtelingen en migranten.

Conflict in Libië opgelaaid na zware schoten bij Tripoli
Conflict in Libië opgelaaid na zware schoten bij Tripoli

Einde lijkt in zicht voor veilige haven Tripoli

Uit de documenten van de VN zou blijken dat het UNHCR van plan is deze functie als veilige haven en overplaatsingscentrum op te heffen. De organisatie zou medio december bekend willen maken dat ze de voedselvoorziening vanaf 31 december wil uitfaseren.

Hierna zou het centrum niet langer als overplaatsingscentrum gebruikt worden. Wel zal het UNHCR de schoonmaak van het centrum blijven financieren, om "reputatieschade als gevolg van kapotte toiletten en douchen te beperken".

UNHCR-topman Filippo Grandi noemt de beschuldiging dat de organisatie vluchtelingen met opzet zou laten verhongeren "beledigend". De organisatie zegt donderdag dat het opvangcentrum inderdaad moet sluiten; het centrum kan in zijn huidige vorm niet meer bestaan, omdat het momenteel zeer overbevolkt is.

Het UNHCR laat echter weten dat alle opgevangen vluchtelingen nog warme maaltijden of energierepen ontvangen. In plaats van in het centrum breidt de organisatie haar hulp aan vluchtelingen buiten het centrum uit. Zij zullen onder meer voor twee maanden geld krijgen om eten en onderdak mee te kopen en kunnen verdere opties met de organisatie bespreken.

The Guardian meldt dat mensen het centrum niet durven te verlaten, uit angst om geronseld te worden door Libische milities. Ook zijn ze bang weer in andere detentiecentra gezet te worden, waar ze vrezen gemarteld en misbruikt te worden.

UNHCR: 'Centrum is overbevolkt'

Op 31 oktober liet de leider van de UNHCR-missie in Libië, Jean-Paul Cavalieri, weten dat het VN-centrum in Tripoli overbevolkt is. Tweehonderd mensen zochten toen toevlucht in het centrum tijdens hevige gevechten in de stad.

Mogelijk gaat het hier om een onderdeel van de groep van vierhonderd die nu geen eten ontvangt in het centrum. Beide waren namelijk afkomstig uit het Abu Salim-detentiecentrum van de Libische overheid. Daar werden die maand om onbekende redenen honderden mensen uit vrijgelaten, schrijft persbureau Reuters.

Na de aankomst van deze groep liet Cavalieri weten dat de maximale capaciteit van het herplaatsingscentrum overschreden was. Er zou voor maximaal zeshonderd mensen plek zijn. Donderdag meldt het UNHCR dat er momenteel ongeveer twaalfhonderd mensen in het centrum verblijven.

Vluchtelingen wachten op deportatie naar hun land op het vliegveld in Benghazi. (Foto: Reuters)

Methode redt levens, maar is en blijft beperkt

Vanuit het verzamel- en vertrekcentrum in Tripoli worden mensen overgeplaatst naar veilige plekken buiten Libië. Onlangs werden bijvoorbeeld ruim honderd vluchtelingen geëvacueerd naar Niger.

Wereldwijd zijn er echter slechts 55.000 herplaatsingsplekken beschikbaar, liet Cavalieri weten. Dit terwijl zich alleen al in Libië 45.000 vluchtelingen bevinden. "Herplaatsing is een cruciale methode om levens te redden, maar het is en blijft beperkt."

"Wij verzoeken de Libische regering en de internationale gemeenschap om samen te werken en oplossingen voor de lange termijn te vinden voor deze ernstige humanitaire crisis", zei Cavalieri eind oktober.

Het VN-centrum wordt beheerd door het UNHC, het Libische ministerie van Binnenlandse Zaken en LibAid, een partner van het UNHCR.