De regering van Hongkong zal op een ruimdenkende manier naar de bevolking luisteren, zegt hoofdbestuurder Carrie Lam maandag. De oppositiepartijen hebben zondag bij de districtsverkiezingen een historische winst behaald. Nog nooit eerder hadden de prodemocraten een meerderheid onder de districtsleden.

De prodemocraten behaalden 344 van de 452 zetels, goed voor een meerderheid in zeventien van de achttien districten. De kandidaten die Peking gunstig zijn gezind, behaalden slechts 58 zetels. Zij hadden er eerst 292. Lam zegt de uitslag te respecteren.

De verkiezingswinst wordt op meerdere plekken uitbundig gevierd, waaronder op straat. "Dit is de kracht van democratie", meent voormalig protestleider Tommy Cheung, die nu een zetel heeft in de districtsraad van Yuen Long. "Dit is een democratische tsunami."

De uitslag heeft vooral een symbolische waarde. De districtsraden hebben zelf weinig politieke macht, aangezien die zich bezighouden met lokale kwesties. Daarnaast is hun advies aan de regering niet bindend. Lam zegt de samenwerking met deze raden te willen intensiveren om de lokale problemen van de bevolking op te lossen.

De verkiezingen van zondag waren de eerste lokale verkiezingen sinds de start van de massale demonstraties in Hongkong. Die werden daarom ook wel gezien als een soort referendum en een graadmeter voor de populariteit van Lam.

Hongkongers voeren al sinds juni actie

In Hongkong wordt al sinds juni geprotesteerd tegen de toenemende invloed vanuit Peking en voor meer democratie. Ook maandag zijn er acties. De demonstranten eisen onder meer universeel stemrecht. Ze willen voortaan alle leden van het parlement én de hoofdbestuurder rechtstreeks kiezen.

Het was sinds woensdag mede vanwege de verkiezingen relatief rustig in Hongkong. De demonstranten wilden de stembusgang hoe dan ook laten doorgaan. Lam hoopt dat deze "vreedzame, veilige en ordelijke situatie" aanhoudt.

Het beëindigen van het geweld en herstellen van de orde wordt door Peking gezien als de belangrijkste taak van de regionale autoriteiten. Het centrale bestuur staat nog altijd achter Lam, zo herhaalt het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken maandag.

Een recordaantal van bijna drie miljoen Hongkongers, zo'n 71,2 procent van de stemgerechtigde bevolking, bracht zondag een stem uit. Bij de vorige verkiezingen gingen in totaal 1,47 miljoen inwoners van Hongkong naar de stembus, circa 47 procent van de geregistreerde kiezers op dat moment.

Prodemocraten krijgen meer invloed in exclusief comité

In het parlement zijn standaard vijf zetels gereserveerd voor districtsleden. Deze worden volgend jaar in september - bij de parlementsverkiezingen - opnieuw verdeeld. De prodemocraten hebben momenteel een minderheid in het parlement.

Daarnaast mag de verkiezingswinnaar 117 leden aanwijzen voor het 1.200 leden tellende comité dat elke vijf jaar de hoofdbestuurder kiest. Het prodemocratische kamp heeft nu zo'n driehonderd zetels in dit comité. De eerstvolgende stemming is in 2022.

De voorzitter van de Democratische Partij Wu Chi-wai spreekt maandag van "een eerste stap van een lange weg naar democratie". Hij meent dat de verkiezingsuitslag aantoont dat de centrale regering in Peking niet langer kan negeren dat de demonstranten een democratisch systeem eisen.