Oekraïne had op de dag van het omstreden telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky al in de gaten dat zo'n 350 miljoen euro aan financiële hulp vanuit de VS niet op tijd was overhandigd. Dat bleek woensdag uit de verklaring van plaatsvervangend assistent-secretaris Laura Cooper van het Amerikaanse ministerie van Defensie.

De militaire hulp zou mogelijk alleen overhandigd worden als Zelensky een onderzoek zou openen naar de Democratische presidentskandidaat Joe Biden. Diens zoon, Hunter Biden, zou werkzaam zijn geweest bij een corrupt Oekraïens bedrijf.

Door de verklaring wordt een theorie van de Republikeinen die Trump steunen terzijde geschoven. Zij gingen ervan uit dat Oekraïne nooit onder druk gezet kon worden omdat Oekraïense diplomaten niet op de hoogte waren van het verlate financiële pakket. Dat zouden zij ongeveer een maand later hebben ontdekt.

Volgens Cooper is op 25 juli echter naar haar kantoor gebeld en gemaild door medewerkers van de Oekraïense ambassade die zich afvroegen waar de steun bleef. Dat zou enkele uren na het gesprek tussen Zelensky en Trump zijn gebeurd. Cooper benadrukte dat er normaal alleen gebeld wordt met specifieke vragen, "niet een algemene vraag over een te laat hulppakket".

Ook assistent-staatssecretaris voor Politieke Zaken David Hale kwam woensdagavond aan het woord. Hij uitte kritiek op de beslissing van Trump om ambassadeur Marie Yovanovitch te ontslaan. Hale noemde haar een moedige en toegewijde werknemer. Yovanovitch zelf zei dat ze was ontslagen omdat Trump daar maandenlang op had aangedrongen.

Trump riskeert afzetting als president: zo werkt de procedure
71
Trump riskeert afzetting als president: zo werkt de procedure

Amerikaanse ambassadeur Sondland bevestigt quid pro quo-situatie

De publieke hoorzittingen gingen woensdag van start met een explosieve verklaring van Gordon Sondland, de Amerikaanse ambassadeur bij de EU. Hij bevestigde dat er inderdaad sprake was van een quid pro quo (voor wat, hoort wat) tussen Trump en Zelensky.

Het belangrijkste argument van Trump - dat hij het hulppakket nooit heeft bevroren om een onderzoek naar zijn politieke rivaal af te dwingen - werd daarmee ontkracht. Volgens Sondland waren ook vicepresident Mike Pence en minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo op de hoogte van de situatie.