De topadviseur voor Oekraïne in het Witte Huis, Alexander Vindman, heeft dinsdag een omstreden telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky "ongepast" genoemd. Hij werd meteen aangevallen door de getrouwen van de president.

Vindman was een van vier getuigen op een bewogen dag van hoorzittingen in het afzettingsonderzoek naar Trump.

Veel aandacht ging uit naar het telefoontje tussen Trump en Zelensky op 25 juli. De klacht die een klokkenluider indiende over dat gesprek vormde de aanleiding voor het afzettingsonderzoek.

Tijdens het gesprek spoorde Trump Zelensky aan onderzoek te doen naar de Democratische presidentskandidaat en oud-vicepresident Joe Biden en diens zoon Hunter. Ook vroeg hij Zelensky onderzoek te doen naar vermeende Oekraïense inmenging in de Amerikaanse verkiezingen van 2016.

"Ik kon niet geloven wat ik hoorde", zei Vindman over het gesprek. "Het was waarschijnlijk een element van shock - dat misschien, in bepaalde opzichten, mijn ergste angst over hoe ons Oekraïne-beleid zich kon ontwikkelen waarheid werd." Hij zei te vrezen dat dit gevolgen zou hebben voor de nationale veiligheid van de VS.

De tweede getuige, Jennifer Williams, die vicepresident Mike Pence adviseert over nationale veiligheid, zei dat ze het telefoongesprek ongebruikelijk en ongepast vond, omdat Trump een buitenlandse leider onder druk leek te zetten voor een Amerikaanse politiek belang.

Jennifer Williams, buitenlandadviseur van vicepresident Mike Pence, noemde het omstreden telefoongesprek tussen Trump en Zelensky "ongebruikelijk en ongepast". (Foto: Reuters)

Visite aan het Witte Huis en militaire hulp

Vindman vertelde ook over een bezoek van een Oekraïense delegatie aan het Witte Huis op 10 juli. Hij zei dat Gordon Sondland, de Amerikaanse ambassadeur bij de EU, de Oekraïners vertelde dat, als ze een ontmoeting tussen Trump en Zelensky wilden, ze "iets moesten leveren - en dat zijn onderzoeken, specifieke onderzoeken".

Daarmee beschreef Vindman als eerste getuige tijdens een openbare hoorzitting een direct quid pro quo (voor wat, hoort wat) uit eerste hand.

Zowel Vindman als Williams sprak ook over de bevriezing van bijna 400 miljoen dollar aan militaire hulp aan Oekraïne door de regering-Trump. Volgens hen wisten de Oekraïners dat die fondsen pas zouden worden vrijgegeven als zij onderzoeken naar de Bidens hadden aangekondigd.

De verdedigers van Trump voeren juist aan dat geen sprake kon zijn van een quid pro quo, omdat de Oekraïeners de bevriezing van de hulp niet met de onderzoeken in verband zouden hebben gebracht.

Witte Huis valt getuige aan tijdens hoorzitting

Vindman werd tijdens de hoorzitting van buiten de zaal aangevallen op zijn verklaring. Het officiële Twitter-account van het Witte Huis plaatste een citaat van Tim Morrison, die enkele maanden Vindmans leidinggevende was, waarin hij diens "beoordelingsvermogen" in twijfel trok.

De Republikeinse afgevaardigde Jim Jordan confronteerde Vindman met de woorden van Morrison en zei dat ook diens voorganger Fiona Hill zich negatief over de militair had uitgelaten. Vindman reageerde door voor te lezen uit het verslag van zijn laatste functioneringsgesprek met Hill in juli. Dat was zeer positief.

Alle ogen op EU-ambassadeur Sondland gericht

Woensdag is het eerst de beurt aan EU-ambassadeur Gordon Sondland om te getuigen. Door een aantal tegenstrijdigheden tussen zijn verklaring en die van andere getuigen zal de druk op hem groot zijn.

Woensdag komen ook Laura Cooper van het ministerie van Defensie en assistent-staatssecretaris voor Politieke Zaken David Hale aan het woord tijdens een hoorzitting.