De sociaaldemocratische Partido Socialista Obrero Español (PSOE) heeft zondag de verkiezingen in Spanje gewonnen. De partij van de Spaanse premier Pedro Sánchez heeft 120 van de 350 zetels bemachtigd. De morele winnaar lijkt echter de radicaal-rechtse partij Vox, die haar zetels meer dan verdubbelde.

De vijf grootste partijen:

  • PSOE: 120 zetels (-3 ten opzichte van de vorige verkiezingen)
  • PP: 88 zetels (+22)
  • Vox: 52 zetels (+28)
  • Unidas Podemos: 35 zetels (-7)
  • Ciudadanos: 10 zetels (-47)

Het vormen van een coalitie wordt echter voor beide kanten van het politieke spectrum moeilijk. Een rechtse regering, aangevoerd door Partido Popular (PP) en gesteund door Vox en het centrumrechtse Ciudadanos, zou volgens de laatste exitpolls tientallen zetels tekortkomen voor een meerderheid. De laatstgenoemde partij was de grote verliezer van de avond en moest bijna vijftig zetels afstaan.

De PSOE kan met een verlies van enkele zetels haar wonden likken. De kans op een linkse pro-Europese regering die premier Sánchez voor ogen heeft, is flink geslonken doordat het links-populistische Unidas Podemos wél flink moest inleveren.

Sánchez moet bijvoorbeeld de Catalaanse onafhankelijkheidspartijen om hulp gaan vragen. De PSOE-leider en leider van Podemos hebben zondagavond al gezegd daar maandag over in gesprek te gaan.

Sánchez stelde in een toespraak dat hij prioriteit geeft aan het vormen van een stabiele regering en daarbij rekening houdt met de meerderheid van de Spanjaarden. "Ik wil een beroep doen op de politieke partijen om de politieke situatie in Spanje te deblokkeren", aldus de demissionair premier.

Radicaal-rechts spint garen bij onrust in Catalonië

Zondag werden in het land alweer de vierde verkiezingen in vier jaar tijd gehouden, nadat gesprekken tussen de PSOE en Podemos in september spaak waren gelopen.

De radicaal-rechtse partij Vox lijkt geprofiteerd te hebben van de onrust in Catalonië. Medio oktober werden negen Catalaanse leiders veroordeeld tot jarenlange celstraffen vanwege opruiing bij het onafhankelijkheidsreferendum in 2017, waarna massaal protesten uitbraken.

Vox volgt een harde lijn wat betreft Catalonië en andere veelbesproken thema's zoals immigratie. Dat leverde de partij in april de eerste 24 zetels op. Tijdens de afgelopen verkiezingen benadrukte Vox-leider Santiago Abascal opnieuw het belang van een "verenigd Spanje".

Het is niet onwaarschijnlijk dat de Spanjaarden begin 2020 opnieuw naar de stembus moeten. Uit een peiling van El País bleek dat meer dan de helft van de Spanjaarden verwacht dat er géén coalitie gesmeed kan worden na de verkiezingen van zondag, waarbij bijna 70 procent van de kiezers kwam opdagen.