Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft donderdag een motie aangenomen waarin regels voor de afzettingsprocedure tegen president Donald Trump zijn vastgelegd. Belastende getuigenissen lijken Trump steeds verder in het nauw te brengen.

231 Democraten en 1 onafhankelijke afgevaardigde stemden voor, twee Democraten en 194 Republikeinen tegen. Vier afgevaardigden onthielden zich van stemming.

Voor het aannemen van de motie was een simpele meerderheid nodig, wat de uitkomst voorspelbaar maakte. De Democraten hebben 234 van de 435 zetels in de Amerikaanse Tweede Kamer in handen.

De stemming in het Huis ging niet over de vraag of Trump moet worden afgezet, maar betrof de volgende fase van het afzettingsonderzoek. Het was de eerste keer dat het voltallige Huis zich formeel over dat onderzoek uitsprak.

De Republikeinen hebben de Democraten beschuldigd van een gebrek aan transparantie tijdens de besloten hoorzittingen van de afgelopen tijd. De comités die de getuigen hoorden hebben ook Republikeinse leden, maar ze worden gedomineerd en geleid door Democraten.

De regels die donderdag werden aangenomen kunnen ook niet op veel Republikeinse steun rekenen. Ze laten zien dat sprake is van een "partijpolitieke oefening", zei de Republikeinse afgevaardigde Tom Cole.

Vervolg van onderzoek in twee fases

De plannen van de Democraten kennen twee fases. Tijdens de eerste wordt het huidige onderzoek voortgezet onder leiding van het inlichtingencomité van voorzitter Adam Schiff. Dat mag publieke hoorzittingen houden en krijgt de bevoegdheid om transcripten van verhoren achter gesloten deuren openbaar te maken.

Aan het begin van de tweede fase krijgt het justitiecomité van voorzitter Jerry Nadler een rapport over de bevindingen. Dat comité besluit vervolgens of er formele aantijgingen moeten worden opgesteld tegen Trump en legt die voor aan de rest van het Huis.

De advocaten van Trump kunnen deelnemen aan de tweede fase. Zij mogen ook getuigen en documenten dagvaarden, maar die verzoeken kunnen wel worden geblokkeerd door de inlichtingen- en justitiecomités.

Als de aantijgingen tegen Trump, de zogeheten 'articles of impeachment', door een simpele meerderheid in het Huis worden aangenomen, volgt een rechtszaak in de Senaat. Daar is een tweederdemeerderheid nodig voor een veroordeling.

Op dit moment hebben de Republikeinen een meerderheid in de Senaat, en als het grootste deel van de Republikeinse senatoren partijgenoot Trump blijft steunen, is een veroordeling onwaarschijnlijk.

Hoorzittingen op televisie uitgezonden

In de afgelopen weken hebben zes comités van het Huis achter gesloten deuren getuigen gehoord en documenten opgevraagd. De volgende fase omvat publieke hoorzittingen, die op televisie te volgen zullen zijn. Ook de rechten van de advocaten van Trump bij zijn verdediging werden in de motie vastgelegd.

Trump wordt ervan beschuldigd de Oekraïense regering onder druk te hebben gezet om zijn politieke rivaal, de Democratische presidentskandidaat Joe Biden, en diens zoon Hunter, die voor het Oekraïense energiebedrijf Burisma werkte, strafrechtelijk te laten onderzoeken.

Hij zou bijna 400 miljoen dollar aan militaire hulp hebben geblokkeerd om Oekraïners tot medewerking te bewegen. Ook een ontmoeting tussen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het Witte Huis zou zijn ingezet als lokkertje.

De president ontkent de aantijgingen en noemt het onderzoek een "heksenjacht" en een "staatsgreep", die "de uitslag van de verkiezingen van 2016 ongedaan moet maken".

Getuigenstroom naar Capitool gaat door

De stemming over het vervolg van het afzettingsonderzoek werd gehouden op dezelfde dag als het verhoor van Tim Morrison, oud-topadviseur op het gebied van Rusland en Europa bij de Nationale Veiligheidsraad. Morrison maakte woensdag bekend op te stappen. Het is niet duidelijk of hij dat uit eigen beweging deed of dat hij door het Witte Huis werd ontslagen.

Morrison was een van de functionarissen die meeluisterde tijdens een gewraakt telefoongesprek tussen Trump en Zelensky op 25 juli. Dat gesprek, waar een anonieme klokkenluider een klacht over indiende, was de aanleiding voor het afzettingsonderzoek.

Afgelopen dinsdag verscheen luitenant-kolonel Alexander Vindman voor de onderzoekers. Ook hij luisterde mee tijdens het telefoongesprek in kwestie. Volgens Vindman bevat een verslag van het gesprek dat vorige maand openbaar werd gemaakt door het Witte Huis een aantal belangrijke hiaten.