De verdachte in de moordzaak die in Hongkong heeft geleid tot de totstandkoming van de omstreden uitleveringswet, is woensdag op vrije voeten gekomen. De twintigjarige Chan Tong-kai zat anderhalf jaar in de gevangenis voor het witwassen van geld dat hij van het slachtoffer had gestolen.

Chan zegt dat hij zijn vriendin vorig jaar op vakantie in Taiwan om het leven had gebracht, nadat ze vertelde dat ze zwanger was van haar ex-vriend en een video liet zien waarin ze seks had met een andere man. Hij werd kort na de vondst van haar lichaam opgepakt in Hongkong, waar het koppel vandaan komt.

De man kan niet uitgeleverd worden aan Taiwan omdat er geen uitleveringsverdrag is. Hongkong valt als speciale administratieve regio onder China en Peking beschouwt Taiwan als een afvallige provincie. Het ingediende uitleveringswetsvoorstel, dat woensdag formeel is ingetrokken, zou ook uitlevering naar China mogelijk maken.

Chan kon in Hongkong niet worden berecht in de moordzaak, maar is wel veroordeeld voor het witwassen van geld dat hij van de bankrekening van zijn dode vriendin had gestolen. Dit deed hij in zowel Taiwan als Hongkong. Voor het witwassen van dit geld werd hij veroordeeld tot 29 maanden cel.

Conflict over vervolg van moordzaak

Chan heeft aangeboden zich vrijwillig over te geven aan de Taiwanese autoriteiten en in de zaak rondom de omgebrachte vrouw schuldig te pleiten. Hij spreekt woensdag van een "onvergeeflijke fout" en hoopt dat hij de nabestaanden van het slachtoffer tegemoet kan komen door zichzelf aan te geven. Hongkong en Taiwan zijn echter in conflict over de verdere behandeling van de moordzaak.

De Taiwanese autoriteiten weigeren mee te werken met de overgave. Ze zijn van mening dat een uitlevering zonder juridische bijstand hun soevereiniteit aantast. De regio zou daarmee onder het Chinese 'één land, twee systemen'-principe vallen, dat ook al geldt voor Hongkong en Macau. Daarnaast geloven zij niet dat Chan zelf een vlucht naar Taiwan neemt.

Taiwan wil agenten naar Hongkong sturen om Chan op te halen, maar Hongkong vindt dit vanwege het gebrek aan juridische afspraken onacceptabel en respectloos. "Er bestaat niet iets als een overgave", zegt de Taiwanese president Tsai Ing-wen. "Alleen een arrestatie. We zullen de Hongkongse regering om juridische bijstand blijven vragen. Ook vragen we ze deze kwestie niet te ontwijken."

Hongkong beweert dat Taiwan de moordzaak om politieke redenen belemmert. De uitleveringswet in Hongkong werd opgesteld nadat de Taiwanese autoriteiten om hulp hadden gevraagd. Uiteindelijk weigerde Taiwan mee te werken aan de eventuele uitlevering van Chan nadat in Hongkong grote onrust was ontstaan over het wetsvoorstel.

Kritiek op leider van Hongkong

De Hongkongse leider Carrie Lam wordt zwaar bekritiseerd voor de manier waarop ze met het wetsvoorstel over uitlevering is omgegaan. Volgens Financial Times heeft de centrale regering plannen om haar te vervangen door een interim-bestuurder, maar volgens Peking is dit slechts een gerucht.

Nadat Lam na vier maanden onrust aankondigde het wetsvoorstel in te trekken, herhaalde ze nogmaals wat haar bedoeling was. Ze wilde met een uitleveringswet voorkomen dat Hongkong een toevluchtsoord voor criminelen wordt. Tegenstanders zien haar echter als de uitvoerder van China's plannen.

Het voorstel is sinds woensdag officieel van de baan. Demonstranten kwamen met vijf eisen, waaronder het intrekken van de omstreden uitleveringswet. Een einde van de onrust is niet in zicht. "Vijf eisen, niet één minder", zeggen de demonstranten. De resterende eisen zijn: onafhankelijk onderzoek naar politiegeweld, terugnemen van het woord 'rellen' met betrekking tot de protesten, opschorting van de vervolging van demonstranten en uitbreiding van het stemrecht.