De Democraten hebben dinsdag een vooronderzoek naar een mogelijke afzettingsprocedure tegen de Amerikaanse president Donald Trump aangekondigd. De aanleiding is een "ongepast telefoontje" dat de president met zijn Oekraïense ambtsgenoot voerde. Wat is de link tussen de Amerikaanse president en Oekraïne?

Dit 'nieuwe' schandaal is pas twee weken geleden aan het licht gekomen. Een klokkenluider van de Amerikaanse inlichtingendienst meldde intern dat de president op 25 juli een "ongepast" telefoontje met "een buitenlandse regeringsleider" had gevoerd. Vrijdag lekte uit dat het de Oekraïense president Volodymyr Zelensky betrof.

Trump zou er in het gesprek bij zijn ambtsgenoot op hebben aangedrongen een onderzoek te starten naar het handelen van de ex-vicepresident Joe Biden en zijn zoon Hunter Biden. Volgens de president zouden zij zich schuldig hebben gemaakt aan corruptie.

De Democraten stellen dat Trump, door een beroep te doen op een wereldleider, zijn macht misbruikt om zo een rivaal in een kwaad daglicht te stellen. Joe Biden maakt namelijk kans om bij de presidentsverkiezingen van 2020 de Democratische opponent van Trump te worden.

Bovendien gaf Trump voorafgaand aan het telefoongesprek de opdracht om 400 miljoen dollar (zo'n 365 miljoen euro) aan financiële steun voor Oekraïne tijdelijk in te houden. Volgens critici voerde hij de druk hiermee nog verder op, maar de president ontkent dat hij om deze reden dit bevel gaf.

Woensdag publiceerde het Witte Huis een samengesteld en samenvattend transcript van dit telefoongesprek. Hieruit blijkt inderdaad dat Trump het genoemde verzoek heeft neergelegd bij Zelensky.

Trump beschuldigt Joe Biden van corruptie

De vermeende corruptie van de familie Biden draait om Hunter Biden. Hij was vanaf 2014 een paar jaar bestuurslid van het Oekraïense gasbedrijf Burisma en verdiende naar verluidt zo'n 45.000 euro per maand.

Tegen Burisma liep in 2016 een corruptieonderzoek onder leiding van Viktor Shokin, die destijds de procureur-generaal van Oekraïne was. Hij werd echter in maart 2016 uit zijn positie gezet door het Oekraïense parlement, omdat hij zelf ook corrupt zou zijn.

Hunter en Joe Biden. (Foto: Getty)

Joe Biden, destijds vicepresident onder de toenmalige president Barack Obama, speelde een belangrijke rol in de Amerikaanse betrekkingen met Oekraïne. Hij drong er bij de Oekraïense regering op aan om Shokin te ontslaan. Volgens Trump heeft Biden dit gedaan om zijn zoon te beschermen.

Trumps bewering is echter nooit bewezen. Volgens een Oekraïense anticorruptieorganisatie heeft Shokin zelf het onderzoek naar Burisma vertraagd. Eerder dit jaar verklaarde Shokins opvolger Vitaly Kasko dat de VS geen druk heeft uitgeoefend om de lopende procedures tegen Burisma te staken. De Oekraïense aanklagers hebben de zaken volgens hem in 2014 en 2015 zelf op de lange baan geschoven.

Hoewel er nooit een officiële aanklacht tegen het gasbedrijf is gekomen, doet Trumps advocaat Rudy Giuliani al een aantal maanden onderzoek naar de kwestie. Volgens tegenstanders van Trump grijpt de president deze zaak aan om Biden in een kwaad daglicht te stellen.

Aanklacht van klokkenluider niet doorgegeven aan Congres

In tegenstelling tot het telefoongesprek is de klacht van de klokkenluider nog niet gepubliceerd. Joseph Maguire, die vorige maand door Trump is aangesteld als directeur van de Nationale Inlichtingen, hield de zaak tegen. Het is dus nog steeds niet helemaal duidelijk waar de klacht van de klokkenluider precies uit bestaat.

De klacht van de klokkenluider is wel behandeld door de waakhond en als "urgent, zorgelijk en geloofwaardig" bestempeld. Normaal gesproken worden zulke kwesties binnen veertien dagen doorgegeven aan het Congres.

De Democraten beschuldigen Trump er nu ook van dat hij dit proces tegenhoudt en daarmee de wet overtreedt. Door het starten van een vooronderzoek hopen zij deze documenten alsnog te kunnen opeisen.

Donderdag zal Maguire naar verwachting getuigen in het Congres. Een moment waar de Democraten naar uitkijken. Ook zal de klokkenluider deze week of volgende week nog gehoord gaan worden.