Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, heeft dinsdag formeel een vooronderzoek naar de mogelijke afzettingsprocedure van de Amerikaanse president Donald Trump aangekondigd. De aanleiding daartoe is een telefoongesprek tussen Trump en de president van Oekraïne waarin Trump zijn macht als president zou hebben misbruikt.

In het kort:

  • De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi heeft aangekondigd dat ze officieel laat onderzoeken of de Amerikaanse president Donald Trump afgezet kan worden
  • De directe aanleiding is een omstreden telefoongesprek tussen Trump en zijn Oekraïense ambtsgenoot Volodymyr Zelensky
  • De Democratische oppositie beschuldigt Trump ervan zijn presidentiële positie misbruikt te hebben om onder meer de aankomende Amerikaanse verkiezingen via een buitenlandse mogendheid te beïnvloeden
  • Trump vroeg Zelensky een justitieel onderzoek in te stellen naar de zoon van mogelijke presidentskandidaat en oud-vicepremier Joe Biden
  • Het is vooralsnog onwaarschijnlijk dat Trump wordt afgezet, omdat er instemming nodig is in de Senaat, waar de Republikeinen een meerderheid hebben

Pelosi, die eerder niets moest weten van een afzettingsprocedure, heeft nu wel haar steun uitgesproken voor dit proces. Daarnaast hebben 207 van de 235 Democratische afgevaardigden al laten weten achter een zogeheten impeachment te staan.

Trump reageerde na de persconferentie meteen op Twitter en noemde het besluit een heksenjacht. De fractieleider van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy, laat weten dat hij niet achter het besluit van Pelosi staat.

Commissie buigt zich over verzoek

Komende tijd zal de justitiecommissie van het Huis zich buigen over het verzoek tot afzetting. De commissie zal door middel van het opstellen van de articles of impeachment de aanklacht tegen Trump formuleren. Daarnaast worden er verschillende mensen verhoord, zoals de directeur van de Nationale Inlichtingen en de klokkenluider.

Vervolgens zal het Huis, waarin de Democraten een meerderheid hebben, officieel stemmen over de impeachment. Daar is een simpele meerderheid voor nodig. In theorie kunnen de Democraten dus nog terugkrabbelen als het onderzoek niet voldoende bewijs oplevert.

Als het Huis heeft ingestemd met de impeachment, betekent dit nog niet de afzetting van Trump. Hiervoor moet ook de Senaat, het equivalent van onze Eerste Kamer, instemmen met een tweederdemeerderheid. Aangezien de Republikeinen de meerderheid in de Senaat hebben, lijkt dit onmogelijk.

In de Amerikaanse geschiedenis werd drie keer eerder een afzettingsprocedure tegen een president gestart. De procedures tegen Andrew Johnson (1868) en Bill Clinton (1999) strandden in de Senaat. Bij de procedure tegen Richard Nixon is het nooit tot een impeachment gekomen, aangezien hij voor de stemming in het Huis de eer aan zichzelf hield en opstapte.

Vermeend verzoek om corruptieonderzoek

Aanleiding voor het besluit is een melding van een klokkenluider van de Amerikaanse inlichtingendiensten over een telefoontje van de president aan zijn Oekraïense ambtsgenoot Volodymyr Zelensky van afgelopen juli.

Trump zou hem hebben verzocht om een corruptieonderzoek te starten naar Joe Biden en zijn zoon. Daarnaast meldden Amerikaanse media dat de president zou hebben gedreigd met het inhouden van geld dat bestemd was voor Oekraïne.

Biden maakt grote kans om de Democratische presidentskandidaat en dus Trumps politieke opponent te worden tijdens de verkiezingen van 2020. De Democraten stellen dat Trump zijn macht als president heeft misbruikt voor het winnen van zijn herverkiezing.

Trump: Woensdag publiceer ik transcript van gesprek

Trump bevestigde dinsdag inderdaad dat hij geld inhoudt dat voor Oekraïne bestemd is. Hij zei daarbij echter dat dit besluit is genomen om druk uit te oefenen op Europese landen. Hij vindt dat die te weinig financiële steun verlenen. De president ontkent dus dat hij hiermee druk op Zelensky wil uitoefenen.

Ook liet de president dinsdag weten dat hij woensdag een transcript van zijn telefoongesprek met de Oekraïense president zal publiceren. Trump bevestigde zondag al zijn gesprek met Zelensky en gaf toen ook toe dat de conversatie deels over Biden en corruptie ging. De president ontkent daarentegen dat hij druk op zijn Oekraïense collega heeft uitgeoefend.

De gehele Senaat, ook de Republikeinen, eisen naast de openbaarmaking van het telefoongesprek ook de publicatie van de klacht van de klokkenluider. Pelosi benadrukte dit nog eens tijdens de persconferentie. Volgens haar houdt Trump zich niet aan de wet omdat hij weigert om het rapport van de klokkenluider vrij te geven.

De Democratische prominent Nancy Pelosi. (Foto: Reuters)