Sinds er in de nacht van vrijdag op zaterdag een olie-installatie en een olieveld in Saoedi-Arabië in vlammen opgingen, regent het reacties van betrokkenen en internationale politici die een beoogde dader aanwijzen. Vijf vragen en antwoorden over deze aanvallen en de mogelijke gevolgen.

1. Wat is er precies gebeurd?

In de nacht van vrijdag op zaterdag zijn een Saoedische olieraffinaderij en een olieveld in brand gevlogen. Het ging om een installatie bij de stad Abqaiq, dicht bij de kust, en een olieveld bij Khurais, ruim 200 kilometer verder landinwaarts.

De branden bleven niet zonder gevolgen: het Saoedische staatsoliebedrijf Saudi Aramco heeft zaterdag na de aanvallen de olieproductie gehalveerd, liet de organisatie weten. Daarmee is de productie verminderd met zo'n 5,7 miljoen vaten per dag.

2. Wie heeft de aanvallen opgeëist?

De leiding van de Houthi-rebellen in Jemen liet weten de branden te hebben veroorzaakt door tien aanvalsdrones richting de oliefabrieken te sturen. De Houthi's deden dit naar eigen zeggen omdat de Saoedi's betrokken zijn bij de burgeroorlog die de rebellen al vier jaar voeren in Jemen. Saoedi-Arabië leidt namelijk een coalitie van landen die de Jemenitische regering steunen.

Bij die oorlog vielen al tienduizenden burgerslachtoffers en zijn meer dan 24 miljoen mensen afhankelijk van noodhulp, veelal in de vorm van voedsel. Overigens bleef het zaterdag niet bij het opeisen van de aanvallen: de rebellen dreigden ook met nieuwe aanvallen op Saoedi-Arabië.

3. Maar niet iedereen gelooft dat de Houthi's er daadwerkelijk achter zitten?

Nee. Hoewel de Houthi's wel vaker droneaanvallen uitvoeren, stelt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo op Twitter dat er geen bewijzen voor zijn.

Hij wijst juist naar Iran: "Tussen alle oproepen voor de-escalatie heeft Iran een ongekende aanval op de energievoorziening van de wereld gelanceerd." Ook schrijft hij dat "Teheran achter bijna honderd aanvallen op Saoedi-Arabië zit, terwijl president Rouhani en minister Zarif doen alsof ze diplomatie bedrijven".

Hij meldt echter niet welk bewijs hij heeft dat Iran de schuldige zou zijn. Iran wijst de beschuldigingen van de hand. "Zulke vruchteloze en blinde beschuldigingen zijn onbegrijpelijk en betekenisloos", aldus het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

4. Worden er nog andere landen of partijen beschuldigd?

Ja, ook Irak wordt genoemd. Saoedische en Amerikaanse regeringsmedewerkers onderzoeken momenteel de mogelijkheid dat de aanval vanuit dat land zou zijn uitgevoerd, meldt The Wall Street Journal op basis van ingewijden.

Dat het zou gaan om een droneaanval, is niet alleen gemeld door de Houthi-rebellen maar later ook bevestigd door de Saoedische minister van Binnenlandse Zaken. Desondanks vermoeden regeringsmedewerkers van Saoedi-Arabië en de VS dat bij de aanval kruisraketten vanuit Irak zijn gebruikt.

Irak ontkent dit echter. Bagdad zou "resoluut" handelen als iemand probeerde het Iraakse grondgebied te gebruiken om andere landen aan te vallen, zei premier Adel Abdul-Mahdi zondag volgens persbureau AP.

5. Wat voor gevolgen heeft de brand voor de olievoorraad?

Het Internationale Energieagentschap (IEA) liet weten dat het overlegt met grote olieproducerende en olieconsumerende landen, maar dat de internationale oliemarkt nog "ruim voorzien is van grote commerciële voorraden". De 5,7 miljoen vaten die Saudi Aramco momenteel niet kan produceren, zijn goed voor ongeveer 5 procent van het wereldwijde aanbod van ruwe olie.

In geval van nood kan het agentschap een noodvoorraad vrijgeven, maar daar heeft het vooralsnog niets over gezegd. Sowieso hebben veel landen zelf zo'n noodvoorraad, zeggen analisten. Omdat het weekend is en de beurzen gesloten zijn, zijn de olieprijzen nog niet gestegen als gevolg van de aanvallen.

De CEO van staatsoliebedrijf Saudi Aramco liet in de nacht van zaterdag op zondag weten "binnen 48 uur" meer duidelijkheid te hebben over de omvang van de schade en wanneer de productie zou kunnen worden hervat. Een bron van persbureau Reuters wist echter al te melden dat het "geen dagen, maar weken" zou kunnen duren.