De inwoners van Israël kiezen dinsdag voor de tweede keer dit jaar een nieuw parlement. Waarom moeten ze weer naar de stembus? En wat kunnen we verwachten? Dit is wat je moet weten over de parlementsverkiezingen.

Bij de vorige verkiezingen, afgelopen april, bemachtigde de rechtse Likud-partij van premier Benjamin Netanyahu in totaal 35 zetels, evenveel als de centrumpartij Blauw-Wit van Benny Gantz. Uiteindelijk mocht Netanyahu van president Reuven Rivlin als eerste een poging doen om een coalitie te vormen.

Netanyahu slaagde er echter niet in om dat binnen de wettelijke termijn van 42 dagen te verwezenlijken. Voordat iemand anders de kans kreeg om een regering te vormen, liet het parlement zich op initiatief van Netanyahu ontbinden. "We zullen winnen", zei de premier vervolgens.

Voor de tweede stembusgang van dinsdag voorspellen analisten geen grote verschillen in de verkiezingsresultaten ten opzichte van die in april. Likud en Blauw-Wit eindigen volgens de peilingen allebei met ongeveer dertig zetels. Voor een meerderheid in het parlement zijn minstens 61 zetels nodig.

Samenwerking tussen grootste partijen onmogelijk

Indien zowel Likud als Blauw-Wit niet in staat is om een eigen coalitie te vormen, blijft de optie van een eenheidsregering met daarin beide partijen over. Midden-Oostendeskundige Ruud Hoff acht die kans echter klein. "Daarvoor is in de campagne veel te veel tegen elkaar opgetreden."

Gantz heeft overigens duidelijk gemaakt niet te willen samenwerken met de van corruptie verdachte Netanyahu. "Dit is een grote partij met oude generaals die corruptie tot een van de grootste thema's heeft gemaakt", benadrukt Hoff. "De partij vindt dat het tijdperk van Netanyahu langzamerhand voorbij moet zijn."

Netanyahu is met ruim tien jaar de langszittende premier van Israël. Hij heeft nog altijd veel aanhangers, maar is niet onomstreden. Hij is betrokken bij meerdere schandalen. Zo wil het Israëlisch openbaar ministerie hem bijvoorbeeld vervolgen voor fraude en omkoping.

Netanyahu: Niet schuldig aan corruptie

Netanyahu meent onschuldig te zijn en is niet van plan om vanwege de corruptiezaken op te stappen. Een meerderheid van het parlement kan de politicus tot het einde van zijn termijn beschermen tegen rechtsvervolging. Zijn partij moet eerst wel kleine rechtse en religieuze partijen voor zich winnen.

Eén omstreden verkiezingsbelofte kan daarbij helpen. De kenner wijst erop dat Netanyahu's verkiezingsbelofte om de Jordaanvallei en de noordelijke Dode Zee in te lijven, ook in de programma's van ultrarechtse partijen staat. Dit stuk land wordt bezet door Joodse kolonisten.

Het annexeren van dit gebied, 30 procent van de Westelijke Jordaanoever, zal grote gevolgen hebben voor het Palestijns-Israëlisch conflict. "Zijn belofte is min of meer geloofwaardig, omdat het niet ondenkbaar is dat de Verenigde Staten het wel eens is met het idee."

'Verkiezingen draaien om toekomst Netanyahu'

Hoewel dinsdag geen grote verrassingen worden verwacht, is de stembusgang toch spannend, aldus Hoff. "Kan Netanyahu zijn politieke carrière voortzetten? Daar gaat het eigenlijk wel om. Als Blauw-Wit wint, wordt het heel moeilijk."

De kans bestaat dat er opnieuw geen coalitie kan worden gevormd, met ingewikkelde constructies of derde verkiezingen tot gevolg. Maar dat laatste is voor niemand wenselijk, meent Hoff. "Voorlopig gaat Netanyahu ervan uit dat zijn partij de grootste wordt en met zijn bondgenoten een meerderheid vormt."