Hongkong heeft het omstreden uitleveringswetsvoorstel woensdag definitief ingetrokken. Vanwege het wetsontwerp, dat eerder voor onbepaalde tijd werd opgeschort, is het al ruim drie maanden onrustig in de Chinese regio die een speciale status en hoge mate van autonomie heeft.

Vijf eisen van demonstranten

  • Definitieve intrekking van het wetsvoorstel.
  • Onafhankelijk onderzoek naar het handelen van de politie.
  • De regering moet het woord 'rellen' niet meer gebruiken met betrekking tot de ongeregeldheden.
  • Vrijlating van de opgepakte demonstranten en intrekking van de aanklachten tegen hen.
  • Universeel stemrecht voor de inwoners van Hongkong. Nu wordt de hoogste bestuurder gekozen door een speciaal comité.

De Hongkongse bestuurder Carrie Lam heeft het besluit in een televisietoespraak bekendgemaakt. Eerder op de dag bevestigde een regeringsmedewerker al dat het voorstel werd ingetrokken, nadat diverse Hongkongse media erover hadden geschreven.

"De incidenten van de afgelopen maanden hebben Hongkong geschokt en bedroefd", aldus Lam. "We hopen allemaal een uitweg te vinden uit de huidige impasse."

De politica stelt daarnaast dat geweld geen oplossing is voor de problemen in de regio. Ze laat weten dat de regering nu prioriteit geeft aan het stoppen van het geweld, het eerbiedigen van de wet en het herstel van de orde en de veiligheid.

Het is niet duidelijk of er nu een einde komt aan de grote onrust in Hongkong. De prominente activist Joshua Wong, die leiding gaf aan de Occupy-protesten in 2014, zegt dat het besluit te laat komt en te weinig voorstelt.

Demonstranten vrezen voor misbruik van wet

Honderdduizenden Hongkongers hebben de afgelopen dertien weken tegen het wetsvoorstel gedemonstreerd. Zij zijn fel tegen de invoering van de wet, omdat die uitlevering aan China mogelijk maakt. Ze vrezen dat Peking de wet zal misbruiken om politieke tegenstanders te berechten.

De protesten in Hongkong draaien niet meer alleen om de uitleveringswet. De demonstranten, die de laatste weken dagelijks actievoeren, eisen onder meer een onafhankelijk onderzoek naar het politiegeweld van de afgelopen tijd. Er zijn in totaal vijf eisen (zie de uitleg hierboven).

Lam zegt niet aan de andere eisen te kunnen voldoen. Zo legt ze uit dat de politie een klachtencommissie heeft, het woord 'rellen' geen juridische gevolgen heeft, vervolgingen niet wettelijk uitgesloten kunnen worden en dat de huidige situatie zich niet leent voor een discussie over het stemrecht.

De demonstranten en de oproerpolitie zijn regelmatig met elkaar in botsing gekomen. De partijen reageren steeds heftiger op elkaar; zo hebben demonstranten afgelopen weekend meer dan tachtig molotovcocktails gegooid. Het aantal arrestaties van demonstranten steeg na het onrustige weekend naar 1.117.

Wetsvoorstel begin juli voor onbepaalde tijd opgeschort

Eerder werd bericht dat Lam de eisen van de demonstranten had voorgelegd aan de centrale regering van China, maar dat deze vervolgens van tafel werden geveegd. Ze had het wetsvoorstel begin juli voor onbepaalde tijd opgeschort, maar weigerde destijds verdere stappen te zetten.

In de periode daarna kwam Lam zelf steeds meer onder vuur te liggen. Veel demonstranten eisen dat de bestuurder - die in 2017 werd gekozen door een comité dat Peking goed gezind is - haar functie neerlegt. Ze heeft zelf meermaals laten weten het vertrouwen van de bevolking terug te willen winnen.

Persbureau Reuters meldde maandag op basis van een audiofragment dat Lam haar excuses wil aanbieden en vervolgens wil aftreden, maar dat ze daar niet voor kan kiezen. Hiermee wekte de bestuurder de indruk dat ze niet mag aftreden van Peking.

Een dag later verklaarde Lam dat ze de Chinese regering nooit heeft gevraagd om te mogen aftreden om op die manier een einde te maken aan de politieke crisis. "Ik heb niet eens overwogen om een ​​ontslag te bespreken met de centrale regering. De keuze voor ontslag is mijn eigen keuze."