Rusland stuurt vrijdag een drijvende kerncentrale de zee op, ondanks waarschuwingen van milieuorganisaties. Deze organisaties hebben herhaaldelijk gewezen op de ernstige risico's die met het project gepaard zouden gaan.

Geladen met nucleaire brandstof vertrekt de Akademik Lomonosov vrijdag vanuit de haven van Moermansk, in het uiterste noordwesten van Rusland. De drijvende kerncentrale wordt over de Noordelijke IJszee naar het noordoosten van Siberië gebracht, zo'n 5.000 kilometer verderop.

Volgens het Russische nucleaire agentschap Rosatom is de drijvende reactor een beter en eenvoudiger alternatief voor het bouwen van een conventionele kerncentrale op permanent bevroren grond. Rusland is van plan om dergelijke drijvende kerncentrales ook aan het buitenland te verkopen.

Aan het project is een jarenlange voorbereiding voorafgegaan. Milieuorganisaties waarschuwen al langer voor de gevaren van het project en hebben het platform onder meer een potentieel "Tsjernobyl op ijs" en een "nucleaire Titanic" genoemd.

Milieuactivisten extra bezorgd door eerder nucleair ongeval

Een recente dodelijke nucleaire explosie op een militaire testlocatie in het verre noorden van Rusland heeft tot extra zorgen geleid. Na de ontploffing eerder deze maand werd een piek van radioactiviteit gemeten. Bij het ongeluk kwamen vijf raketonderzoekers om het leven.

De Russische tak van Greenpeace vreest voor een nucleaire ramp. "Elke kerncentrale produceert radioactief afval en kan een ongeluk krijgen, maar Akademik Lomonosov is bovendien kwetsbaar voor stormen", zegt Rashid Alimov, het Russische hoofd van Greenpeace, tegen persbureau AFP.

Volgens Rosatom is het platform "nagenoeg onzinkbaar" en is het object zo ontworpen dat het zware stormen, tsunami's en botsingen met ijsschotsen kan doorstaan.

Kernreactor moet honderdduizend huizen van stroom voorzien

Het 144 meter lange platform is in 2006 gebouwd in Sint-Petersburg. De kerncentrale zal voor de kust van Pevek komen te drijven, in de Siberische regio Tsjoekotka in het uiterste noordoosten van Rusland. De reactor zal een oude, gesloten kolencentrale vervangen en ongeveer honderdduizend huishoudens van stroom gaan voorzien.

De reis van de Akademik Lomonosov met de kleuren van de Russische vlag (wit, blauw en rood) zal naar verwachting vier tot zes weken duren. De reisduur is afhankelijk van de weersomstandigheden en de hoeveelheid ijs onderweg.

Het platform zal door diverse schepen versleept worden. De Akademik Lomonosov weegt 21.000 ton en heeft twee kernreactoren aan boord met elk een capaciteit van 35 megawatt. De bemanning bestaat uit 69 personen.

De Akademik Lomonosov wordt voorzien van het wapen van de Russische Federatie. (Foto: Getty Images)

Rusland ziet door opwarming aarde volop kansen in noordpoolgebied

Het project past in de plannen van Rusland om zijn aanwezigheid in het noordpoolgebied uit te breiden. In 2017 besloot de Russische president Vladimir Poetin dat de ontwikkeling van het Russische deel van het Arctische gebied topprioriteit moest krijgen.

Door de opwarming van de aarde ziet het land volop kansen in het gebied, enerzijds als route voor commercieel scheepsverkeer, anderzijds als gebied voor de winning van fossiele brandstoffen.

Rusland liet eerder nucleair aangedreven ijsbreker te water

Rusland liet in mei ook al een nucleair aangedreven ijsbreker te water. Het schip Oeral is een van de krachtigste en grootste atoomijsbrekers in de wereld en zal vanaf 2022 operationeel zijn.

Het is de bedoeling dat de Russische arctische vloot rond 2035 minstens dertien zware ijsbrekers in bedrijf heeft, waarvan er negen door kernreactoren zouden worden aangedreven.