Twee speleologen zitten al sinds zaterdag vast in een grot in Polen. Contact met de buitenwereld hebben zij niet, dus tasten reddingswerkers voorlopig in het duister over hun situatie. Mochten de speleologen nog in leven zijn, dan kunnen zij het met beperkte middelen nog een tijd volhouden, denkt Tom Carron van het Verbond van Vlaamse Speleologen.

In de grot is het rond de 4 graden Celsius en daardoor lopen de mannen het risico om onderkoeld te raken. "Veel speleologen hebben normaal gesproken een reddingsdeken en een kaars bij zich om warm te blijven in geval van nood. Die kaars plaatsen zij onder de deken om hun lichaam op temperatuur te houden", legt Carron uit.

Ook hebben speleologen standaard een reddingspakket met eten en drinken bij zich. "Je voorziet van tevoren niet dat je daar bijvoorbeeld vijf dagen mee moet doen. Maar als je beseft dat je afgesloten bent, moet je rantsoeneren."

De grotonderzoekers kwamen vast te zitten doordat een toegangsweg onderliep met water. Dit werd waarschijnlijk veroorzaakt door regenbuien. Als zij zichzelf droog weten te houden, is de kans op overleving volgens Carron groter. "Vervolgens is het zaak om een veilige locatie op te zoeken waar zij rustig kunnen wachten. Dat zal niet aangenaam zijn, maar het is belangrijk zo weinig mogelijk energie te verspillen."

Daarbij is belangrijk dat de speleologen op een zichtbare plek gaan zitten, zodat reddingswerkers hen ook zien als zij bijvoorbeeld in slaap zijn gevallen.

Stijgende water overviel speleologen

Volgens Carron laten speleologen altijd aan iemand weten dat ze een grot ingaan en hoe laat ze verwachten terug te zijn. Op die manier is er altijd een contactpersoon die alarm kan slaan.

Het team van speleologen dat zaterdag de grot inging, bestond oorspronkelijk uit zes personen. De vier overige wetenschappers zagen kans te ontsnappen toen het water begon te stijgen en alarmeerden de hulpdiensten.

Carron denkt dat de onderzoekers zijn overvallen door het water als het gevolg van een fikse regenbui. "Bij de planning van de tocht hou je rekening met het weer. Als je weet dat bepaalde passages gemakkelijk kunnen vollopen, dan mijd je die."

Wat kan hebben meegespeeld, is dat het grottenstelsel nog niet helemaal in kaart is gebracht. De mannen zitten vast in het grottenstelsel Jaskinia Wielka Sniezna. De 'grote besneeuwde grot' heeft een lengte van 23 kilometer en een hoogteverschil van ruim 800 meter. Daarmee is deze grot de langste, grootste en diepste grot van Polen. Het stelsel ligt in het gebergte Tatra, dat onderdeel is van de Karpaten in het zuiden van Polen.

Tientallen reddingwerkers hebben zich verzameld bij de ingang van de grot in het gebergte Tatra. (Foto: Reuters)

Reddingswerkers zetten explosieven in

De Poolse bergreddingsvereniging Tatrzanskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) coördineert de zoektocht. De vereniging is gespecialiseerd in het werken onder barre omstandigheden en bestaat uit tal van experts. De 27 reddingswerkers worden bijgestaan door 5 brandweermannen.

Hoewel het team exact weet waar de speleologen zich bevinden, maken de omstandigheden in de grot het lastig om ze te bereiken. Door de nauwe gangen kan slechts één reddingswerker zich voortbewegen. Het reddingsteam zet onder meer kleine explosieven in om een andere route te creëren en passages wijder te maken.

Mogelijk hebben de speleologen het geluk dat het water gaat zakken, al hangt dat volgens Carron wel af van hoe het grottenstelsel in elkaar zit. "Vergelijk het met een bad. Dat kan heel snel vollopen, maar als het bad een heel kleine afvoer heeft, duurt het lang voordat het water eruit is."

Een andere optie die het reddingsteam nog heeft, is om het water weg te pompen. Maar ook daar zitten haken en ogen aan. "Als het water via een andere gang weer terugloopt, heeft dat weinig zin", stelt hij.