Rusland heeft maandag een herdenkingsdienst gehouden voor vijf ingenieurs, die afgelopen donderdag omkwamen bij een mysterieuze kernexplosie op een militaire basis in Rusland. De oorzaak van het ongeval is officieel nog in nevelen gehuld, maar Russische wetenschappers stellen dat de ontploffing plaatsvond tijdens een test met een nucleair aangedreven raketmotor.

Het Russisch atoomagentschap Rosatom gaf zaterdag al toe dat zijn nucleaire wetenschappers betrokken waren bij het ongeval, zonder verdere details te geven. Het Russische ministerie van Defensie zei donderdag dat een raketmotor gevuld met vloeibare brandstof was ontploft, waarbij twee doden vielen.

Zowel Amerikaanse als Russische experts stellen echter dat de raketproef hoogstwaarschijnlijk te maken had met de 9M730 Burevestnik, een experimentele Russische nucleair aangedreven kruisraket, die volgens Moskou een vrijwel onbeperkt bereik heeft.

De Russische president Vladimir Poetin prees dit nieuwe kernwapen vorig jaar tijdens zijn jaarlijkse toespraak.

'Stralingspiek twintig keer zo hoog als normaal'

De explosie vond plaats op een onderzoeksplatform in de Witte Zee in het noordwesten van Rusland. Vijf ingenieurs kwamen door de kracht van de explosie in zee terecht en kwamen om. Drie andere wetenschappers raakten gewond en liggen nog in het ziekenhuis.

Na de explosie werd gedurende veertig minuten een stralingspiek waargenomen in de nabijgelegen stad Severodvinsk. De autoriteiten lieten weten dat de straling in de stad 2 microsievert per uur bereikte en vervolgens weer terugviel naar de normale waarde van 0,11 microsievert. Beide niveaus zijn te klein om stralingsziekte te veroorzaken.

Volgens Greenpeace was de straling twintig keer zo hoog als normaal.

Lokale bevolking slaat jodiumpillen in

In een reactie op het ongeluk besloot de lokale bevolking om grote voorraden jodiumpillen in te slaan. De tabletten bieden enige bescherming tegen radioactieve straling. In Severodvinsk wonen ongeveer 200.000 mensen.

Uit voorzorg heeft Rusland een deel van de Witte Zee een maand lang afgesloten voor de scheepvaart. Het zou gaan om de Dvinabaai, een van de vier grote gebieden rond de Witte Zee. Vrachtverkeer kan daardoor in ieder geval de komende tijd niet meer de Russische havenstad Archangelsk bereiken.

Volgens de Noorse nieuwswebsite The Barents Observer is een dag na het ongeluk een Russisch nucleair vrachtschip waargenomen in het afgesloten gebied. Daardoor ontstond speculatie dat het schip daar was om radioactief afval op te pikken dat in zee was beland na de mislukte rakettest.

Rusland hield vaker grote ongelukken geheim

Rusland heeft een geschiedenis als het gaat om het geheimhouden van grote ongelukken. De explosie in de kerncentrale van Tsjernobyl in 1986 in de toenmalige Sovjetrepubliek Oekraïne is daarvan het beste voorbeeld. Later ging deze gebeurtenis de geschiedenisboeken in als de rampzaligste kernramp ooit.

Vorige week nog vatte in het oosten van Siberië een wapendepot vlam, waarna een reeks explosies volgde. Tienduizenden mensen moesten worden geëvacueerd. Een gebied ter grootte van België zou in brand hebben gestaan.