De Indiase premier Narendra Modi nam maandag een omstreden besluit: na zeventig jaar is de autonomie van de deelstaat Jammu en Kasjmir ingetrokken en is de regio in lockdown. Er is weinig tot geen contact met de buitenwereld mogelijk. Veel Kasjmiri's die ergens anders in India wonen en werken, krijgen mondjesmaat informatie en maken zich ernstig zorgen over hun familie. NU.nl sprak met enkelen van hen over de huidige situatie in hun land.

Shaheen Khan (40), tandarts

"Normaal gesproken praat ik elke dag met mijn ouders. Nu heb ik ze al een week niet meer kunnen bereiken", vertelt Shaheen Khan. Zelf vertrok Khan achttien jaar geleden voor haar studie en werk uit Kasjmir. Ze woont en werkt inmiddels als tandarts in Mysore, een stad met ruim 700.000 inwoners in het zuiden van India.

Maar haar ouders en zussen wonen in het Kasjmirse Srinagar. "Ik weet niet hoe het met ze gaat, of ze genoeg te eten hebben en wat ze doen. Het is pijnlijk en frustrerend om niet te weten wat er in Kasjmir gebeurt."

Khan heeft geen woorden voor de situatie in haar geboortestreek. "Ik voel me machteloos. Het is onacceptabel dat ze de Kasjmiri's afsluiten van de samenleving. Onze identiteit wordt ons afgenomen, datgene waar we zo lang voor hebben gestreden."

De identiteit van de Kasjmiri's is in 1947 vastgelegd in artikel 370 van de Indiase grondwet. Daarin staat onder meer dat de oorspronkelijke bevolking van Kasjmir het recht heeft op eigen land en een eigen identiteit. Door het schrappen van dit artikel krijgt New Delhi de volledige macht over de regio. Naar alle verwachting wil Modi van Kasjmir een hindoestaat maken, terwijl er een moslimmeerderheid woont.

"Ik weet zeker dat de Kasjmiri's het hier niet bij laten zitten", zegt Khan strijdvaardig. "Ze zullen de straat op gaan en opkomen voor hun rechten. We hebben de afgelopen decennia veel gepikt, maar het afnemen van onze identiteit is een stap te ver. Dat weet ik zeker. Let maar op, het zal er niet zacht aan toegaan de komende tijd. De regering zegt dat de Kasjmiri's blij zijn, maar dat is een leugen."

In Srinagar gingen vrijdagavond inderdaad al de eerste Kasjmiri's de straat op. Lokale journalisten en politieagenten, die af en toe anoniem informatie doorgeven aan de media, hebben de opkomst geschat op zo'n tienduizend mensen. Er vielen zeker dertig gewonden nadat de betogers uit elkaar werden gedreven met traangas en pellets.

"Ik heb ook verhalen gehoord over mensen die in hun eigen huis worden aangevallen", zegt Kahn. "Ik maak me intens zorgen en ben sprakeloos." De veertigjarige tandarts denkt niet dat de toekomst er rooskleurig uitziet. "Het zal alleen maar erger worden en er zullen meer slachtoffers gaan vallen."

Shaheen Khan. (Foto: Shaheen Khan)

Samia Mehraj (25), strategy consultant voor non-profitorganisaties

"De laatste keer dat ik mijn ouders heb gesproken was afgelopen zondag, dus een week geleden. Ze wonen in Baramulla, een dorp in het noordwesten van Kasjmir", zegt Samia Mehraj. Ze verhuisde zes jaar geleden voor haar studie en werk naar New Delhi, de hoofdstad van India. Ze werkt daar als strategy consultant voor non-profitorganisaties.

"We wisten dat er iets stond te gebeuren in Kasjmir, omdat de afgelopen weken veel Indiase militairen naar de regio werden gestuurd", vertelt ze. "Iedereen begon zich zorgen te maken, maar de autoriteiten zeiden keer op keer dat er niets aan hand was en dat het te maken had met de veiligheid."

"Toen volgde een oproep aan toeristen, studenten en hindoeïstische pelgrims om de regio te verlaten, in verband met verwachte extremistische aanslagen", aldus Mehraj. "Daarna kwamen er elke dag meer en meer militairen naar Kasjmir, in totaal tienduizenden. Ook gingen de scholen dicht. Geruchten over het intrekken van artikel 370 deden de ronde."

Zondagavond 4 augustus kreeg Mehraj een telefoontje van haar ouders. "Ze wilden me spreken nu het nog kon, want ze waren bang dat dit lange tijd niet meer mogelijk zou zijn."

Haar ouders kregen gelijk. De ochtend na hun telefoongesprek trok premier Modi artikel 370 uit de Indiase grondwet in en maakte hij na zeventig jaar een einde aan de autonome status van Kasjmir. Met een lockdown werden vervolgens alle vormen van communicatie geblokkeerd. Het is overigens niet de eerste keer dit jaar dat de Kasjmiri's (gedeeltelijk) afgesloten zijn van internet- en telefoonverkeer. Alleen al in 2019 gebeurde dit 59 keer, blijkt uit cijfers van de ngo Software Freedom Law Centre.

Heel af en toe komt er wat informatie vanuit Kasjmir via lokale journalisten die de blokkade omzeilen. Ook zijn een aantal satelliettelefoons uitgedeeld aan politieagenten, van wie een aantal contact heeft gezocht met de media.

"Helaas komt de meeste informatie uit Srinagar, een van de twee hoofdsteden van Kasjmir", aldus Mehraj. "Mijn familie leeft in het noorden, in een kleiner dorp." De autoriteiten hebben aangekondigd in elk district publieke telefooncellen te plaatsen. Voor maandag zouden er driehonderd worden geplaatst, zei een woordvoerder van de Indiase regering vrijdag. Mehraj betwijfelt dit.

Zo nu en dan worden er demonstraties gehouden in verschillende Indiase steden, zo ook afgelopen woensdag in New Delhi. Mehraj ging ook. "Het enige dat ik nu kan doen, is mijn stem laten horen", vertelt ze. Het protest werd geleid door de communistische partij die vindt dat Modi met het intrekken van artikel 370 de democratie in India kapotmaakt.

"Ik had veel Kasjmirse studenten verwacht bij de demonstratie, maar de meesten zijn thuis gebleven", aldus Mehraj. "Ze zijn bang, omdat we hebben gehoord dat er deze week in Kasjmir honderden activisten en oppositieleiders zijn opgepakt. Ook zijn we als moslimminderheid in India bang voor het groeiende hindoe-nationalisme van premier Modi."

Mehraj vertelt dat de meeste ouders hun studerende kinderen op het hart hebben gedrukt om op te passen. "Ze zeiden: 'Alsjeblieft, ga niet de straat op. Straks pakken ze je op en stoppen ze je in de gevangenis.' Degenen die wel naar demonstraties komen, bedekken hun gezicht."

Samia Mehraj tijdens haar laatste bezoek aan Kasjmir. (Foto: Samia Mehraj)

Azmat (25), ingenieur

"Op de ochtend dat Modi het besluit nam om artikel 370 in te trekken, was ik nog in Srinagar bij familie", vertelt Azmat die niet met haar achternaam en foto in dit artikel wilde. Ook zij merkte dat de spanning in de voorgaande dagen opliep. "Separatisten werden opgepakt en er kwamen meer en meer Indiase militairen. We voelden aan dat er iets stond te gebeuren, hoewel de autoriteiten ons vertelden dat we ons geen zorgen moesten maken."

De dag voor haar vertrek terug naar haar woonplaats Bangalore, een stad in het zuiden van India waar zij werkzaam is als ingenieur, bezocht ze haar familie. "We huilden en omhelsden elkaar. Het voelde alsof het de laatste keer was dat we elkaar zouden zien. Ik vertrok met het gevoel dat voortaan niets meer hetzelfde zou zijn. Ik stapte het vliegtuig in en zag vanuit het raampje de bergen en schoonheid van Kasjmir en kon niet anders dan huilen."

Toen Azmat drie uur later weer aan de grond stond, zag ze het nieuws over het intrekken van artikel 370. "Ik voelde me gebroken. Sindsdien heb ik geen contact meer gehad met mijn familie. De eerste twee, drie dagen barstte ik elke vijf minuten in huilen uit. Ik heb geen idee hoe het met ze is."

Azmat vindt het vreselijk om zo ver weg te zijn van haar familie. "Straks gebeurt er iets en kan ik ze niet bereiken. Dat is mijn grootste nachtmerrie." Ze heeft lang getwijfeld of ze wel weg moest gaan uit Kasjmir. "Ik wilde daar blijven, hoe hard het leven ook zal worden. Maar mijn ouders wilden dat ik veilig zou zijn en zeiden dat ik terug moest gaan naar Bangalore."

"Ik weet dat mijn ouders sterk zijn en dat ze zullen overleven, althans die hoop moet ik hebben", zegt Azmat. "De Kasjmiri's zijn hard, ze zijn gewend aan onderdrukking, discriminatie en geweld. Ze zullen hun identiteit niet zomaar opgeven. Ik heb mijn hoop gevestigd op de internationale gemeenschap. India profileert zich als de grootste democratie ter wereld, maar het intrekken van de autonome status van Kasjmir - zonder dat dit gevraagd is aan de burgers - is een grove schending van de democratie."

"In mijn omgeving worden nu grapjes gemaakt over dat ze nu met Kasjmirse meisjes mogen trouwen zoals ik", vertelt Azmat tenslotte. "Ze vragen me of ik nog een zus over heb en dromen van een huis aan een mooi meer of in de vallei. Het is vreselijk om op dit moment hier in Bangalore te zijn. Op straat wordt de 'overwinning' van Modi gevierd en steken ze vuurwerk af. En we durven er niks van te zeggen, omdat we in angst leven."

Maandag wordt het islamitische Offerfeest wereldwijd gevierd, ook in Kasjmir. De autoriteiten hebben aangekondigd dat de 'avondklok' tijdelijk wordt opgeheven. Shaheen Khan, Samia Mehraj en Azmat hopen dat ook de communicatie tijdelijk zal worden hersteld, zodat ze op deze dag hun familie kunnen bereiken.