De Spaanse inlichtingendienst CNI wist voor de bloedige aanslagen in Barcelona en Cambrils al dat er een aanval zou kunnen komen. Dat schrijft de Spaanse nieuwswebsite Público na een jaar onderzoek op basis van geheime politiedocumenten en bronnen binnen het CNI.

Bij de aanslagen in 2017 kwamen zeventien mensen om het leven en raakten meer dan 130 mensen gewond. Het merendeel van de slachtoffers kwam om het leven toen met een bestelbus werd ingereden op de Ramblas, een bekende straat die van het centrum van Barcelona naar de zee loopt.

De dag daarna reden vijf terroristen in op een groep voetgangers in de kustplaats Cambrils. Een agent wist het vijftal terroristen uit te schakelen.

Eerder was al bekend geworden dat het brein achter de aanslagen, Abdelbaki Es Satty, een informant voor de inlichtingendienst was. Het CNI weigerde te onthullen wanneer dat geweest zijn, maar uit onderzoek van de nieuwssite blijkt dat hij tot twee maanden voor de aanval met de inlichtingendienst communiceerde. Es Satty was toen al bezig met het produceren van bommen.

Een herdenking bij de plaats van de aanslag op de Ramblas. (Foto: Reuters)

Es Satty sprak met geheime dienst via 'dode mails'

Es Satty sprak met het CNI via zogeheten 'dode mails', een techniek die door de terroristische organisatie Al Qaeda bedacht zou zijn, waarbij een geschreven mail niet verstuurd wordt. Iemand met de inloggegevens van het betreffende mailadres kan de berichten dan lezen in de bak met conceptmails.

Het CNI had ook andere leden van de terreurgroep in het vizier en hield hun locatie tot op het laatste moment in de gaten. Ook werden telefoons afgetapt en zou de inlichtingendienst hebben geweten waar de groep bommen probeerde te maken. Bij een onvoorziene explosie kwam Es Satty om het leven.

Público zegt "harde bewijzen" te hebben dat de naam van Es Satty na de aanslagen uit enkele documenten geschrapt is.

Grote Spaanse partijen blokkeren onderzoekscommissie

Het Spaanse parlement opperde vorig jaar om een parlementaire onderzoekscommissie in te stellen om de aanslagen en de band tussen Es Satty en de geheime dienst te onderzoeken, maar dat verzoek werd geblokkeerd door drie grote partijen, waaronder de PSOE van premier Pedro Sánchez.

De Catalaanse premier Quim Torra noemt de onthulling van Público een "zeer ernstig schandaal" en eist uitleg van Madrid.