Op zondag wordt de verkiezing voor burgemeester van Istanboel overgedaan. Bij lokale verkiezingen van 31 maart kwam oppositiekandidaat Ekrem Imamoglu als winnaar uit de bus, waarmee er na 25 jaar een einde kwam aan het bestuur van het politieke kamp van president Recep Tayyip Erdogan in de stad. De hoogste kiesraad (YSK) van Turkije annuleerde de verkiezing echter.

Imamoglu neemt het op zondag net als in maart op tegen Binali Yildirim, de oud-premier van Turkije en vertrouweling van de president. De afgelopen weken stonden daarom andermaal in teken van campagnevoering, met als hoogtepunt het eerste televisiedebat in Turkije in zeventien jaar tijd.

In dat debat kwamen de kandidaten onder meer te spreken over de geannuleerde verkiezing van 31 maart. Volgens Erdogan en zijn partij was er sprake van fraude, vals spel en zelfs diefstal. Daar was volgens de YSK geen sprake van. De kiesraad oordeelde dat de verkiezingen over moesten omdat sommige voorzitters van kieslokalen geen ambtenaren waren, zoals de wet voorschrijft.

Niet alle rechters van de YSK, onder wie de voorzitter van de raad, waren het met die beslissing eens. Immers, de parlements- en presidentsverkiezingen van vorig jaar waren op dezelfde manier gehouden.

'Strijd voor behoud van democratie'

Bovendien wordt alleen de verkiezing die de AKP van Erdogan verloor opnieuw gedaan, terwijl de verkiezingen voor gemeenteraden en lokale burgemeesters die in maart op dezelfde dag, in dezelfde stemlokalen en onder dezelfde omstandigheden plaatshadden, wel geldig verklaard werden.

Volgens Imamoglu symboliseert de stembusgang van zondag dan ook een strijd voor het behoud van de democratie. Yildirim verdedigde zich tijdens het debat door te stellen dat zijn partij met het verzet tegen de uitslag van 31 maart simpelweg het beste wil voor de inwoners van Istanboel, de grootste stad van Turkije en de economische motor van het land.

Een miljoen Turken keken op 16 juni naar het televisiedebat. (Foto: Burak Kaya/Getty Images)

'Oppositiekandidaat is onrecht aangedaan'

Volgens Emre Kizilkaya, Knight Visiting Nieman Fellow aan de Harvard-universiteit, zal het gevoel dat de oppositiekandidaat onrecht is aangedaan van doorslaggevend belang zijn.

"Uit de recentste peilingen blijkt dat een groot deel van de inwoners van Istanboel het overdoen van de verkiezingen ziet als vorm van onrecht jegens oppositiekandidaat Imamoglu, wiens mandaat met een politieke beslissing is afgenomen. Dit zie je terug in de groeiende steun voor de kandidaat", aldus Kizilkaya.

Het geluid van een tweede overwinning van Imamoglu zal volgens hem dan ook nog lang naklinken en mogelijk grote gevolgen hebben op de lange termijn.

"Als hij opnieuw wint, dan zal het regime inzien dat het ongeldig laten verklaren van verkiezingen niet de beste strategie is om een mogelijke kandidaat voor het presidentschap in 2023 af te stoppen."

Oppositiekandidaat Imamoglu te midden van aanhangers en pers. (Foto: ANP)

Alle ruimte voor de oud-premier

Yildirim kreeg in aanloop naar de stembusgang van aanstaande zondag meer ruimte van Erdogan, die in maart meerdere campagnespeeches per dag hield en zijn kandidaat volledig overschaduwde. Analisten spraken dan ook van een andere tactiek, aangezien de polariserende teksten van de president meer kwaad dan goed hadden gedaan, zo was de lezing.

Het ging niet langer over de "overlevingsstrijd van Turkije", maar over het creëren van banen en lastenverlichting voor de inwoners van Istanboel.

Pas afgelopen week, mogelijk naar aanleiding van weinig hoopgevende peilingen, mengde Erdogan zich weer op karakteristieke wijze in de strijd door te zeggen dat het lot van de stad niet in handen gelaten mocht worden van wat hij de "losgeslagen minderheid" noemde.

Erdogan trok afgelopen week fel van leer tegen de oppositie. (Foto: AFP)

Oppositiekandidaat voorop in de peilingen

De oppositiekandidaat kan volgens de recentste peiling van bureau Konda rekenen op 49 procent van de stemmen, zijn tegenstrever Yildirim op 40,9 procent van de stemmen. Dat zou voor Imamoglu een flinke winst ten opzichte van de vorige stembusgang betekenen, toen hij na verschillende hertellingen met een voorsprong van ongeveer dertienduizend stemmen tot winnaar werd uitgeroepen.

Ceren Kumbasar, campagnestrateeg van CHP-burgemeester Turan Hancerli van de deelgemeente Avcilar in Istanboel, rekent ook ditmaal op winst van de oppositiekandidaat. "Imamoglu is een kandidaat die de mensen hoop geeft, getuige ook zijn campagneslogan 'Her Sey Çok Güzel Olacak' (alles komt goed)."

Ook het feit dat hij ver van het polariserende taalgebruik van Erdogan blijft, spreekt in het voordeel van de kandidaat, aldus Kumbasar. "Hij heeft verschillende mensen, groepen en partijen letterlijk en figuurlijk bij elkaar gebracht."

Imamoglu en Yildirim hebben een onderonsje. (Foto: Takvim Photo)

'Niet te vroeg juichen'

Toch wil Kumbasar niet te vroeg juichen: "De partij van Erdogan heeft de meerderheid in de gemeenteraad en zij kunnen de plannen van Imamoglu, indien verkozen, in verregaande mate dwarsbomen."

Kizilkaya deelt die mening, maar geeft aan dat er voor Erdogan en zijn partij risico's kleven aan een dergelijke koers.

"Erdogan en de zijnen zullen er alles aan doen om Imamoglu in diskrediet te brengen. Als ook dat niet lukt, dan zal de achterliggende periode de geschiedenisboeken in gaan als het begin van het einde van Ergodan."