Veteranen, wereldleiders en militairen hebben woensdag 75 jaar D-day herdacht in Portsmouth. Vanuit de Zuid-Engelse stad begonnen geallieerden op 5 juni 1944 aan hun tocht en strijd om West-Europa te bevrijden van de Duitse bezetters.

Ruim driehonderd veteranen waren bij de herdenking aan de kust van Portsmouth aanwezig. Enkele van hen verschenen aan het begin van de ceremonie op het podium, waarbij zij werden ontvangen met een ovationeel applaus.

Onder de aanwezigen waren onder anderen de Britse koningin Elizabeth, de Amerikaanse president Donald Trump en de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Ook premier Mark Rutte en tientallen andere wereldleiders woonden de herdenking bij.

De ceremonie was een aaneenrijging van toespraken, videobeelden, toneelspel en muziek.

Oorlogsveteranen op het podium in Portsmouth voor de herdenking van 75 jaar D-day. (Foto: AFP)

Tijdens de ceremonie was er veel ruimte voor toneel, dans en muziek. (Foto: AFP)

Wereldleiders citeren landgenoten uit Tweede Wereldoorlog

Tijdens de herdenking droeg Trump het gebed Let Our Hearts Be Stout van Franklin D. Roosevelt, de Amerikaanse president in 1944, voor. Roosevelt las het gebed op 6 juni voor op nationale radio, op het moment dat de invasie in Normandië in volle gang was.

De Canadese premier Justin Trudeau en de Franse president Emmanuel Macron lazen brieven van respectievelijk een Canadese oorlogsheld en een Franse verzetsheld voor. De Britse premier Theresa May droeg een brief voor van de Britse kapitein Skinner, die hij twee dagen voor D-day aan zijn vrouw schreef.

Ook de 99-jarige oorlogsveteraan John Jenkins uit Portsmouth verscheen op het podium, waarop hij kort terugblikte op de landing in Normandië. Zijn toespraak werd gevolgd door een speech van koningin Elizabeth, waarin zij Jenkins en alle veteranen die deelnamen aan D-day bedankte namens haar land "en de gehele vrije wereld".

Na afloop schoot de Britse marine saluutschoten af vanaf zee en vlogen er 25 oorlogsvliegtuigen over de herdenkingslocatie.

De Britse premier Theresa May leest een brief van kapitein Skinner voor op het podium. (Foto: AFP)

De 99-jarige Britse D-day-veteraan John Jenkins. (Foto: AFP)

Operatie Overlord: het kantelpunt van WO II

De Britten en de Amerikanen planden de invasie, die de codenaam Operatie Overlord kreeg, maanden van tevoren. De operatie was in handen van de Amerikaanse generaal Dwight Eisenhower en zijn Britse ranggenoot Bernard Montgomery.

Voor de bevrijding van West-Europa werden ruim een miljoen Amerikaanse en Canadese troepen verscheept naar het zuiden van Engeland. Er werd geoefend op Engelse stranden en de geallieerde luchtmacht trof de noodzakelijke voorbereidingen met aanvallen boven Frans grondgebied.

Op 5 juni 1944 voer een armada aan geallieerde schepen naar de Normandische kust. Daar openden de marineschepen de volgende ochtend om 5.45 uur het vuur op de Atlantikwall. Drie kwartier later gingen de eerste troepen aan land. Die invasie bleek uiteindelijk het kantelpunt in de oorlog.

Donderdag zal op onder meer de stranden van Normandië ook de landing van tienduizenden geallieerde soldaten worden herdacht.

Geallieerde troepen zijn op een van de stranden in Normandië uit een landingsvoertuig gestapt in 1944. (Foto: Getty Images)